آناتومی سر و گردن | کافه پزشکی

در این پست از کافه پزشکی قصد داریم به بررسی آناتومی ناحیه سر و گردن بپردازیم . با خواندن متن و دیدن عکس ها برای یک بار به راحتی می توانید آناتومی این ناحیه را که شامل استخوان ها و عضلات مهم صورت است فرا بگیرید . همراه ما باشید

جمجمه دارای دو بخش می باشد : 

  • کاسه سر (calvaria) 
  • استخوان بندی صورت (Facial skeleton)

 

کاسه سر (calvaria) 

مجموعا ۸ استخوان را شامل مي شود كه ۴ عدد فرد و مياني اند و دو عدد زوج و طرفي مي باشند . 

  • استخوانهاي فرد شامل: Ethmoid – Sphenoid – Occipital – Frontal
  • استخوانهاي زوج شامل : Temporal – Parietal

 

جمجمه

جمجمه

استخوان پیشانی ( Frontal bone )

استخوان پهنی است که بخش قدامی سر را تشکیل می دهد

استخوان پیشانی

استخوان پروانه ای ( Sphenoid bone ) : 

در قسمت میانی و کف کاسه سر قرار دارد. این استخوان با تمام استخوان های کاسه سر تشکیل مفصل می دهد.

استخوان پروانه ای

استخوان sphenoid

استخوان های آهیانه ( Parietal bone`s )

دو قطعه هستند و فوقانی ترین بخش کاسه سر را تشکیل می دهند.

استخوان آهیانه

استخوان parietal

استخوان های گیجگاهی ( Temporal bone`s )

دو قطعه هستند، مجرای گوش خارجی، حفره ی فک تحتانی، زائده ی پستانی، زائده ی نیزه ای و زائده ی گونه ای از مهم ترین علامت های این استخوان می باشند.

استخوان گیجگاهی

استخوان پس سری ( Occipital bone )

خلفی ترین استخوان کاسه سر است. سوراخ بزرگ ( محل اتصال ساقه مغز به نخاع ) ، لقمه های پس سری و برجستگی پس سری از نشانه های این استخوان می باشند.

استخوان پس سری

استخوان پرویزنی ( Ethmoid bone )

در قسمت قدامی کاسه سر و بین استخوان های پیشانی و پروانه ای قرار گرفته است.

استخوان اتموئید

استخوان بندی صورت (Facial skeleton)

استخوانهاي صورت ۱۴ عدد هستند كه ۶ عدد زوج و دو عدد فرد مي باشند

  • استخوانهاي زوج شامل : Maxilla – Palatin – Zygomatic – lacrimal – Nasal – Inferior Concha nasal
  • استخوانهاي فرد شامل : Mandible – Vomer  

استخوان فک تحتانی ( Mandible ) تنها استخوان متحرک در صورت می باشد.

استخوان های صورت

استخوان های صورت

Suture : اتصال استخوانها به همديگر در نماي ظاهري جمجمه به صورت درز يا سوچور ديده مي شود .

Sinus : در ضخامت برخي استخوانهاي سر و صورت حفراتي به نام سينوس ديده مي شود . 
(مانند سينوس پروانه اي، پيشاني، ماگزيلاري و اتموئيد)
فضاي دروني اين سينوسها توسط مخاط تنفسي پوشيده شده است . 
به اين سينوسها پارا نازال مي گويند. هر كدام از اين ها توسط مجرايي به حفره بيني سمت خود راه دارند.
سينوس ها باعث سبك شدن استخوانها شده و در تقويت صدا تاثير دارند.

نمای فوقانی جمجمه : Superior

اين نما صاف و محدب است.
استخوان پريتال و بخشهايي از استخوانهاي فرونتال و اكسي پيتال در آن ديده مي شود. 
در اين نما درزهاي كرونال، ساژيتال و لامبدوئيد ديده مي شود.

نمای قدامی جمجمه : Anterior

اين نما از دو بخش فوقاني (صاف) و تحتاني ( نامنظم ) تشكيل شده است و داراي حفراتي براي چشم و بيني مي باشد.
استخوانهايي كه در اين نما ديده مي شوند شامل: پيشاني- فك بالا- بيني و گونه و فك تحتاني 
آمده اند و سقف حفره چشم را مي سازند . (orbit ) استخوانهاي بيني تا كناره فوقاني حفره چشم در دو طرف بالاي اربيت قوس هاي ابرويي قرار دارند .
استخوان فرونتال در خارج با استخوان گونه و در داخل با فك فوقاني و  بيني مفصل مي شود.

ماگزيلاها در وسط بهم مفصل مي شوند و آرواره فوقاني، قسمت قدامي كام سخت ، قسمتي از ديواره خارجي  بيني و قسمتي از كف حفره چشم را مي سازد.
اين استخوان در زير لبه تحتاني اربيت داراي سوراخ Infra orbit است كه از آن عروق و اعصاب ماگزيلاري مي گذرد.
استخوانهاي گونه اي برجستگي گونه و قسمت خارجي و كف حفره چشم را مي سازد .
استخوان مانديبل از يك تنه و دو شاخ عمودي تشكيل شده است.
كنار فوقاني تنه منديبل داراي زوائد آلوئلي است كه ريشه دندانها را در خود جاي مي دهد .

نمای خلفی جمجمه : Posterior

در اين نما بخشهاي خلفي استخوانهاي پريتال ، بخش صدفي استخوان پس سري، زوائد ماستوئيدي  استخوان تمپورال قرار دارد .
در وسط استخوان پس سري بر جستگي به نام برجستگي خارجي Inion قرار دارد كه محل  اتصال عضلات و رباط هاي پس گردني مي باشد.

نمای خارجی جمجمه : Lateral

اين نما تقريبا مثلثي شكل مي باشد و قاعده آن در بالا قرار دارد 
بخشهايي از پريتال ، اكسيي پيتال، بال بزرگ اسفنوئيد و بخش هاي صدفي و ماستوئيد تمپورال و راموس منديبل در اين نما ديده مي شود .
اين نما به سه بخش به نام هاي حفره تمپورال، حفره اينفرا تمپورال و ماستوئيد تقسيم مي شود .

حفره تمپورال در بالاي قوس زايگوما قرار دارد و محتواي عضله تمپوراليس مي باشد. 
 در اين حفره از محل اتصال استخوانهاي فرونتال ، پريتال، اسفنوئيد و تمپورال ناحيه اي شبيه حرف H به نام pterion  ايجاد مي شود. از سمت داخل اين ناحيه شريان مننژ مياني عبور مي نمايد كه از نظر نام باليني حائز اهميت مي باشد.
حفره اينفرا تمپورال در پايين قوس زايگوما قرار دارد و در سمت داخل آن شياري عمودي به نام شيار پتريگوماگزيلا قرار دارد .
بخش ماستوئيدي شامل سوراخ خارجي گوش، زائده ماستوئيد و سوراخ ماستوئيد مي باشد.

نمای خارجی جمجمه

حفره کرانیال : 

سطح درون سري نماي تحتاني جمجمه را گويند كه حاوي مغز و پرده هاي مننژ و اعصاب مغزي و  سينوسهاي وريدي كرانيال مي باشد .
خود داراي سه بخش قدامي ، مياني و خلفي است . 
حفره كرانيال قدامي : 
صفحه افقي فرونتال، بال هاي كوچك اسفنوئيد و صفحه غربالي اتموئيد در آن قرار دارد. محل قرار گيري لوب فرونتال نيمكره هاي مغزي است.
حفره كرانيال مياني:  
تنه اسفنوئيد در وسط و بالهاي بزرگ و بخش هايي از تمپورال در طرفين قرار دارد. جايگاه غده  هيپوفيز و لوب تمپورال نيم كره هاي مغزي است .
حفره كرانيال خلفي: 
از دو حفره ديگر عميق تر مي باشد. استخوان پس سري و تمپورال و تنه اسفنوئيد در آن قرار دارد . 
سوراخ مگنوم در وسط آن قرار دارد. در اين حفره مخچه، پل مغز و بصل النخاع قرار مي گيرد.

حفره جمجمه

کافه پزشکی توصیه می کند :  همه چیز درباره تعویض مفصل زانو | کافه پزشکی

Ant. Fontanelle : محل تلاقي درز كرونال و ساژيتال را گويند . لوزي شكل است و ۱۲ تا ۱۸ ماه پس از تولد استخواني مي شود .
Post. Fontanelle : محل تلاقي درز ساژيتال و لامبدوئيد را گويند . مثلثي شكل است و ۲ تا ۳ ماه پس از تولد استخواني مي شود

عضلات ناحیه سر و گردن 

بر اساس عملكرد در ۳ گروه جاي مي گيرند:

  • عضلات حالت دهنده صورت 
  • عضلات ناحيه گردن 
  • عضلات جونده

عضلات حالت دهنده صورت (Fascial Expression )
عضلاتي را شامل مي شود كه از يك طرف به استخوانهاي جمجمه و از طرف ديگر به پوست اتصال دارد.
عصب: زوج هفت مغزي ( عصب صورتي )

عضله پس سري پيشاني (Occipito frontalis ) 

داراي دو بطن قدامي و خلفي است.  بين دو بطن نيام پهن به نام Galea Aponeurotica قرار دارد. 

مبدا: استخوان پس سري
انتها: پوست ناحيه زير ابروها 
عملكرد: ايجاد چين افقي در پيشاني

عضلات گونه اي (Zygomatic ) 

مبدا: استخوان گونه 
انتها: گوشه لبها 
عملكرد: گوشه لبها را بالال مي برد(خنديدن).

عضله شيپوري (Buccinatir) 

مبدا: از زوائد آلوئولار فك بالا و پايين
انتها: گوشه لبها 
عملكرد: راندن لقمه به سمت حلق حين غذا خوردن، فوت كردن، شيپور زدن 

عضله گيجگاهي (Temporalis ) 

عضله ايست پهن و بادبزني 
مبدا: حفره گيجگاهي 
انتها: زائده كورونوئيد فك تحتاني (زائده جلويي) 
عملكرد: فك تحتاني را بالا مي كشد 

عضلات پوستي گردن (Platysma) 

عضله ايست پهن و نازك درست در زير پوست و در ضخامت فاسياي سطحي گردن قرار دارد
مبدا: از قسمت فوقاني قفسه سينه
انتها: فك تحتاني و گوشه لبها
عصب: زوج ۷ مغزي 

عضلات جناغي چنبري پستاني (Sternocleidomastoid) 

عضله ايست كه كاملا از سطح مشخص بوده و در طرفين گردن قرار دارد 
مبدا: از استرنوم و كلاويكل 
انتها: زائده ماستوئيد استخوان گيجگاهي 
عملكرد: انقباض عضله در يك طرف سر را به همان طرف خم مي كند و صورت را به طرف  مقابل مي چرخاند .
انقباض دو طرفه: سر را به جلو خم مي كند. 
عصب: عصب زوج ۱۱ مغزي (Accessory) 

استرنوکلوئیدوماستوئید

 عضلات نردباني قدامي ، مياني و خلفي Ant, Middle, post Scalen.

اين سه عضله در طرفين و جلوي ستون مهره اي گردني قرار دارد . 
مبدا: از زوائد عرضي مهره هاي گردني 
انتها: دنده هاي اول و دوم 
عملكرد: خم كردن سر به راست يا چپ 
انقباض دو طرفه: بالا كشيدن دنده ها و افزايش حجم قفسه سينه 
عصب: شاخه قدامي اعصاب گردني

عضلات عمقي جلوي گردن : 

تعدادي در بالاي استخوان هيوئيد و تعدادي در زير اين استخوان قرار دارند: 
عضلات  Supra hyoid :
geniohyoid و myelohyoid ، stylohyoid ، Digastric 

عضلات  infrahyoid :
thyrohyoid و sternothyroid ، omohyoid ،sternohyoid

منبع : اختصاصی کافه پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × چهار =

منــــوها