• آ
  • ا
  • ب
  • پ
  • ت
  • چ
  • ر
  • ز
  • ژ
  • د
  • ط
  • ف
  • ق
  • گ
  • ک
  • م
  • هـ
  • ع
  • ل
  • غ

سکته مغزی

همه چیز درباره سکته مغزی ؛ علائم ، انواع و اقدامات مهم | کافه پزشکی

با هر دقیقه تأخیر ۲ میلیون سلول عصبی از بین می رود .  هر ۱۲ دقیقه که درمان سکته مغزي به تأخیر می افتد به اندازه ۱ نخود فرنگی از سلولهاي عصبی از بین می رود.  سلول های مغزی غیرقابل تجدیدند و بیشترین رشد آنها در دو سال اول زندگی ست . اینها همه دلایلی است که سکته مغزی را ترسناک می کند . همراه کافه پزشکی باشید تا به بررسی سکته مغزی بپردازیم

فیزیولوژي سلول هاي مغزی

نزدیک به ۲۰ %برونده قلبی براي مغز است.
میزان مقاومت در مقابل کمبود اکسیژن حدود ۳ دقیقه است.
آسیب ماندگار بعد از ۴ تا ۶ دقیقه شروع می شود.
امکان گشاد شدن رگ هاي مغز در زمان کاهش فشار خون یا کمبود اکسیژن وجود دارد.

سکته مغزی چیست ؟

اختلال ناگهانی درجریان خون یک قسمت از مغز در اثر یک لخته ،یک رگ خونی پاره شده، یا اختلال در تخلیه بخشی یا تمام خون مغز که به طور ناگهانی پدید می آید .

منشا لخته

لخته می تواند از : قلب، عروق گردن بیاید و یا در عروق مغز تشکیل گردد.

نحوه بروز علائم 

نحوه بروزعلائم کاملاٌ منحصر به فرد است. در اکثریت موارد شروع ناگهانی است.
به ندرت تدریجی است. در یک سوم موارد قبل از بروز، علایم هشدار دهنده وجود دارد.
مدت کوتاهی پس از شروع مستقر شده و دیگر پیشرفت نمی کند وبهبودي آهسته شروع می شود

اهمیت سکته مغزی

یک اورژانس واقعی است. صدمات اصلی درهمان ساعات اولیه رخ می دهد.
درمان در همان ساعات اولیه وجود دارد و بسیار موثر است. پس از استقرار، هیچ درمانی موثر نمی باشد. بنابراین انتقال سریع بیمار به بیمارستان داراي امکانات درمان سکته مغزي بسیار حیاتی است. بهترین زمان درمان در حال حاضر در ساعت اول است. درمان در چهار و نیم ساعت اول قابل انجام است اما هر چه درمان سریع تر انجام گردد نتایج درمانی بهتر خواهد بود.

نحوه درمان

درمان هاي مداخله اي به صورت اولیه و یا در صورت عدم بهبودي با درمان وریدي در بیمارستان هاي خاصی انجام می شود. درمان در اکثریت بیماران تزریق داروي وریدي است که در بیمارستان هاي بسیاري امکان پذیر است. 

اپیدمیولوژی

∞سکته مغزي سومین عامل برجسته مرگ و همینطور دلیل مهمی براي معلولیت در بزرگسالان در ایالت متحده آمریکا می باشد.
∞سکته مغزي در حال حاضر با اقدامات پیشگیري و درمان به موقع در دنیا در حال تبدیل به چهارمین علت مرگ و میر می باشد.
∞سکته مغزي در رأس علل ناتوانی جسمانی در بزرگسالان می باشد.
∞شیوع سکته مغزي در سنین جوانی با شیوع ام اس برابري می کند.

∞ ۸۰۰٫۰۰۰ نفر در آمریکا سالانه دچار سکته مغزي می شوند.
∞ ۲۴۰٫۰۰۰ نفر دچار حمله ایسکمیک گذرا می شوند.
∞ میزان شیوع بالاي ۲۰ سال ۵٫۶ میلیون نفر در سال است.
∞ هزینه هر بیمار سکته مغزي در طول عمر ۱٫۴۰۰٫۰۰۰ دلار می باشد.
∞ در تمام دنیا ۵۰٫۰۰۰٫۰۰۰ نفر دچار عوارض سکته مغزي می باشند.
∞ در صورت مراجعه در زمان مناسب میزان موفقیت درمان ۷ برابر می شود.

شیوع سکته مغزی

تا ۱۵ % سکته هاي مغزي در جوانان ۲۰تا۴۰ سال اتفاق می افتند.
 از هر ۱۰۰٫۰۰۰ نفر حدوداٌ ۱۵ نفر هر ساله در این سنین سکته مغزي می کنند.
 در سنین ۲۰ تا ۴۰ سال شیوع سکته مغزي بیش از ۲ برابر ام اس (MS) است

انواع سکته های مغزی

۱٫ نوع ایسکمیک در ۸۷ %موارد

۲٫ نوع هموراژیک در حدود ۱۰ %موارد

۳٫ خونریزي زیر عنکبوتیه SAH در ۳ %موارد

 

سکته مغزی ایسکمیک 

وجود لخته در عروق مغز موجب انسداد رگ و قطع جریان خون در مغز می شود. علایم سکته مغزي معمولاً ناگهانی و بدون هیچ هشداري است ولی ندرتاٌ با علایم هشدار و به صورت آهسته رخ می دهد.

سکته مغزی

نشانه های اصلی سکته ایسکمیک

• عدم تقارن صورت

• اختلال تکلم

• ضعف و سستی در یک یا چند اندام ( فوقانی و تحتانی)

سایر نشانه ها : 

↵ کاهش حس درد و لمس
↵ اختلال در درك کلمات
↵ سرگیجه
↵ دوبینی
↵ عدم تعادل
↵ نیم بینی
↵ اختلال بینایی ناگهانی یک یا دو چشم
↵ انحراف هماهنگ چشم ها
↵ اختلال شناخت
↵ کاهش سطح هوشیاري

سکته های هموراژیک

ناشی از پاره شدن یک رگ خونی در مغز می باشد.
خون به سلول هاي مغزي نمی رسد، به علاوه نشت خون از رگ پاره شده، می تواند به بافت مغزي آسیب جدي وارد نماید

سکته مغزی

علل سکته های هموراژیک

فشاربالا
داروهاي محرك
و به ندرت آنوریسم
که در هر گروه سنی ممکن است دیده شود

علائم سکته های هموراژیک

علانم سکته هموراژیک مشابه سکته ایسکمیک است در کنار علایم مربوط به ایسکمی بروز علایم خاص ازجمله :

  • سردرد با یا بدون استفراغ
  • پیشرفت بسیار سریع کاهش هوشیاري به کما

محتمل می باشد

ترومبوز ورید های مغزی 

به وضعیتی اطلاق می شود که لخته در سیستم وریدي مغز تشکیل می شود این لخته ممکن است در سینوس هاي وریدي، ورید هاي کورتیکال و یا ورید هاي عمقی تشکیل شود.

عامل ۰٫۵ تا ۱ درصد موارد سکته مغزي می باشد.

عامل ۵ درصد موارد خونریزي داخل مغزي در جوانان می باشد.

پرفشاری خون و سکته مغزی

در افراد بالغ، فشارخون سیستولی ۱۴۰ میلی متر جیوه یا بالاتر و فشار خون دیاستولی ۹۰ میلی متر جیوه یا بالاتر پرفشاري خون محسوب می شود.

  • فشار خون شدید : BP>220/120
  • فشار خون بدخیم: ۱۴۰/۲۴۰>BP به همراه علایم نورولوژیک

درمان پرفشاری خون 

در بیماران با شواهد سکته مغزي درمان فقط براي فشار خون واضحاٌ بالا توصیه شده است.
قبل از شروع درمان حداقل دوبار به فاصله ۵ دقیقه فشار خون را اندازه گیري کنید.
درمان خوراکی و وریدي محدود به یکی از موارد زیر است: MAP>130 , 120<DBP , 220<SBP
فشارخون نباید بیش از ۲۰ درصد نسبت به فشارخون اولیه در ساعت اول پایین آورده شود.
بهتر است فشار خون در هر دواندام قرینه بررسی شود.
درمان وریدي با لابتالول و یا انالاپریل ارجح است. اما در اورژانس پیش بیمارستانی در حال حاضر در دسترس نمی باشد.
درمان با NTG یا نیفدپین زیر زبانی به دلیل احتمال افت فشارخون زیاد توصیه نمی شود.
در حال حاضر کاپتوپریل زیر زبانی با دوز ۲۵ تا ۵۰ میلی گرم (و قابل تکرار ) توصیه می شود.

 

خونریزی تحت عنکبوتیه

حدود ۳ %از کل سکته هاي مغري را شامل می شود. شایعترین علت مرگ ناگهانی در اثر سکته مغزي است یکی از علل مهم مرگ ناگهانی در همه سنین است. میزان مرگ و میر بیش از ۵۰ %است. تا ۳۰ % بیماران قبل از رسیدن به بیمارستان فوت می کنند.

سکته مغزی

تشخیص پیش بیمارستانی سکته مغزي

۱٫ افتادگی صورت
طبیعی: هر دو طرف صورت قرینه هستند.
غیر طبیعی :حرکات صورت غیر قرینه هستند.

سکته مغزی

۲٫ انحراف دست یا پا به سمت پایین(ضعف اندام ها):
طبیعی: یا هر دو دست با هم حرکت می کنند و یا اصلاٌ حرکت نمی کنند.
غیر طبیعی: انحراف یک دست / پا درمقایسه با دست / پاي دیگر

۳٫ تکلم :
طبیعی: بیمار بدون لکنت کلمات را درست بیان می کند
غیر طبیعی : لکنت دارد ، کلمات را نادرست، نا مناسب یا نا مفهوم بیان می کند و یا اصلاٌ صحبت نمی کند

سیستم AVPU

Glascow Coma Scale (GCS) score

GCS

اقدامات پیش بیمارستانی

۱-اقدامات پایه حفظ حیات ABC
۲-برقراري راه هوایی:ساکشن ترشحات و مواد استفراغی ، آماده بودن جهت کمک به تهویه
۳-تشخیص و ارزیابی سریع
۴-تعیین زمان شروع علایم وتست قند خون و نشانه ها
۵-تعیین سانتر مربوط که اقدامات ترمبولیتیک تراپی در آن صورت می پذیرد.(توسط مرکز ارتباطات)
۶-مشاوره پزشکی آفلاین یا آنلاین
۷-فعال کردن کد سکته مغزي
۸-وضعیت دادن به مددجو
۹-تریاژ و انتقال

نکات درمان دارویی

۱ -اجتناب از overhydration جهت جلوگیري از ادم مغزي
۲ -تجویز اندانسترون در صورت تهوع
۳ -سرم تراپی (نرمال سالین) درصورت شک به علایم دهیدراتاسیون
توجه: در مددجویان نورموگلایسمیک از دادن سرم دکستروز خودداري شود.
۴-بررسی قند خون مددجو (در صورتی که هایپوگلایسمی مطرح است درمان هایپوگلایسمی انجام شود)
توجه:در صورت عدم امکان چک قند خون، گلوکز تنها در شرایطی که مددجو سابقه بیماري دیابت دارد و قویاٌ شک به هایپوگلایسمی وجود دارد، استفاده شود.

درمان هیپوگلیسمی
دکستروز ۰/۵ -۱ gr/kg
در بالغین ۲۵ تا ۵۰ گرم ( معادل ۱۰۰ml-50 دکستروز۵۰ %و یا ۲۵۰ml-120 دکستروز ۲۰% )
۲۵ گرم (ml 50 از ویال %۵۰ ) به صورت بولوس اولیه
ارزیابی مجدد بیمار
اگر علایم بیمار برطرف نشد ۲۵ گرم دیگر نیز لازم است.
دکستروزهاي هیپرتونیک را فقط باید از وریدهاي بزرگ تزریق نمود و به ویژه در اطفال حتماُ باید به صورت رقیق شده تزریق گردد.

نکته : در صورت عدم هوشیاري فردلازم است تمام دارو ها از راههاي غیر خوراکی تجویز شود

هیپرونتیلاسیون 

سندرم هرنیاسیون مغزي

• خطر هرنیاسیون از خطر هیپوکسی بیشتر است.

اندیکاسیون هاي هیپرونتیلاسیون

  •  آسیب مغزي تروماتیک ۹ <GCS همراه با وضعیت decerebrate
  •  آسیب مغزي تروماتیک ۹ <GCS همراه با مردمک دیلاته یا بدون پاسخ به نور
  •  آسیب مغزي تروماتیک GCS اولیه کمتر از ۹ که بعدأ ۲ شماره افت کند

توجه: در صورت بر طرف شدن علایم هیپرونتیلاسیون را متوقف کنید.

 

TIA) transient ischemic attack)

یک نقیصه موقت نورولوژیک است
علایم، معمولاُ تنها چند دقیقه طول می کشد (گاهی تا ۲۴ساعت ادامه دارد)
علایم مشابه علایم در سکته ایکسمیک حاد است، تفاوت در مدت زمان حضور علایم است که در TIAموقت است.
به این علت که نمی توان گفت آیا علایم مربوط به TIAاست و یا یک سکته ایسکمیک حاد ، همیشه این علایم سکته ایسکمیک در نظر گرفته می شود و نمی توان منتظر ماند تا ببینیم علایم کی ناپدید می شود.
TIAاغلب زنگ خطر و علامت هشدار دهنده اي است که نشان می دهد مددجو در ریسک خطر ایسکمی جدي تري قرار دارد. در حدود یک سوم کسانی که یک حمله TIAرا تجربه می کنند در آینده یک حمله ایسکمی جدي تري را تجربه خواهند کرد.

 

منبع : انجمن نورولوژی ایران

 

 

 

نظر دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد

3 × 3 =

logo-samandehi