وظایف پزشکی قانونی | کافه پزشکی

معمولاً اجسادي كه به قتل رسيده اند، تصادف كرده اند و يا مرگ مشكوك داشته اند براي تعيين علت فوت به پزشكي قانوني ارجاع مي شوند. همراه کافه پزشکی باشید تا به بررسی وظایف پزشکی قانون بپردازیم 

ساير موارد شامل :

خودكشي ها .،برق گرفتگي ها، غرق شدگي هاوسوختگي ها  است . به طور كلي هرفوتي كه به نيروي انتظامي اطلاع داده شود براساس وظيفه نيروي انتظامي آنرا معمولا با دستور قاضي براي تعيين علت فوت به پزشكي قانوني ارجاع مي دهد. در بعضي موارد فردي كه دربيمارستان فوت كرده ولي علت آن براي پزشكان نامشخص بوده يا اينكه علت مشخص باشد ولي ازكاردرماني شكايت شده باشد نيز براي تعيين علت فوت و صدور جواز دفن به پزشكي قانوني ارجاع مي گردد كه دراين مورد نكات ذيل قابل توجه است:

برطبق تبصره ۱ ماده ۱ قانون تشكيل سازمان پزشكي قانوني كشور اظهار نظر پزشكي قانوني بايد مستدل ، روشن و متضمن شرح مشهودات و معاينات و مبتني بر مدارك و ملاحظات علمي و آزمايشگاهي و با استفاده از روشهاي جديد و نتيجه گيري كافي باشد . بنابر اين اگر با معاينه ظاهري علت فوت براي پزشكي قانوني مشخص نباشد نمي تواند ونبايد بر اساس گفته هاي ديگران (كه مثلا سكته كرده) علت فوت تعيين كند .

پزشكي قانوني وقتي شروع به اظهار نظر مي كند كه حتما توسط مراجع قضايي يا انتظامي نامه اي مبني بر تعيين علت فوت ارسال شده باشد و وقتي نامه اي از مراجع فوق الذكر ارسال مي گردد به معني آن است كه يك پرونده قضايي تشكيل شده است. بنابراين هيچ كارشناسي ازجمله پزشكي قانوني نمي تواند بر اساس احتمالات بعدي سير پرونده كه آيا منجر به رضايت، اصلاح يا تجديد نظر وغيره مي گردد، اظهار نظر هاي متفاوت داشته باشد .

سیر معاینات اجساد 

۱- ارجاع نامه ي قضايي وانتظامي به همراه جسد براي تعيين علت فوت

۲- معاينه ظاهري جسد: درصورت مشخص شدن علت فوت در معاينه ظاهري علت فوت تعيين و جواز دفن صادر مي گردد.

۳- كالبد گشايي : در صورتي كه علت فوت در معاينه ظاهري مشخص نباشد اقدام به كالبد گشايي مي گردد.

۴- انجام آزمايشات آسيب شناسي وسم شناسي : در مواردي كه علت فوت بعد از كالبد گشايي هم قابل تعيين نباشد اقدام به نمونه برداري وآزمايشات سم شناسي وآسيب شناسي مي گردد.

مراجعین سرپایی 

۱- مجروحين ومصدومين

۲- معاينات مجدد

 ۳- تعيين ارزش

۴- نقض عضو

 ۵- نقص زيبايي

۶- معاینات روانی

۷- معاينات استخدامي

۸- بررسی گواهي هاي استعلاجي

۹-  تحمل كيفر

۱۰- گواهي رشارت

۱۱- تعيين سن

۱۲- حوادث كار

۱۳- تعيين ابوت

۱۴- فرزند خواندگي

۱۵- از كار افتادگي

۱۶- لواط

۱۷- عنن

۱۸- تغيير جنسيت

۱۹- معاينه پرده بكارت

۲۰- تاييد انجام سقط

۲۱- وجود يا عدم وجود بيماري

آزمایشات 

  • تعيين نوع ودرصد الكل
  • تعيين مواد مخدر
  • تعيين گروه خوني (در افراد، اجساد ،اشياء)
  • آزمايشات بر روي ادرار
  • جستجوي اسپرم
  • انجام آزمايشات مختلف سم شناسي و آسيب شناسي
  • آزمايشات مختلف بر روي بقاياي انساني
  • آزمايش DNA

وظایف دیگر پزشکی قانونی 

  • آموزش و پژوهش
  • عضو دایم ستاد مدیریت بحران
  • عضو شورای مبارزه با مواد مخدر
  • عضو هیئت بدوی و تجدید نظر نظام پزشکی
  • عضو کمیته حمل ونقل و ایمنی

گواهينامه هاي پزشكي

حق هر بيمار است كه از پزشك گواهي بخواهد. صدور گواهي نامه وظيفه اخلاقي و قانوني براي يك پزشك است كه نمي‌تواند از اين وظيفه سر باز زند.

تعریف : 

سند معتبري است كه درباره سلامت يا بيماري يا امري مربوط به پزشكي توسط پزشك صادر مي گردد.

انواع گواهی نامه ها

الف: گواهينامه هاي پزشكي معمولي
ب: گواهينامه هاي پزشكي رسمي

الف: گواهينامه هاي پزشكي معمولي

به تقاضاي خود اشخاص مي باشد

بايد مشخصات كامل بيمار را نوشت

نوع بيماري با رضايت بيمار اعلام شود

سير بيماري و مدت استراحت بايد قيد شود

گواهي تحويل خود بيمار شود

گواهي مي شود:
كه خانم / آقا ……………………………
در تاريخ ……………….. مراجعه و تحت درمان بوده لازم است تا تاريخ ………………. به مدت …………….. روز استراحت نمايد.

 

ب: گواهي نامه هاي رسمي

كه از طرف سازمانهاي دولتي و مراجع قضائي و قانوني درخواست ميگردند.شامل:

ـ گواهي نامه براي معافيت از سربازي

ـ گواهي نامه براي استخدام دولت يا خارج شدن از استخدام دولت

ـ گواهي نامه براي شركت در مجامع (مثل ثبت نام مدارس، مسابقات ورزشي، سفر حج و …..)

ـ گواهي نامه براي سازمانهايي مثل بيمه كه خسارات جاني بيماران را جبران ميكند (مثل از كارافتادگي ناشي از كار)

ـ گواهي نامه جهت ولادت

ـ گواهي نامه جهت فوت

ـ گواهي نامه براي مسافرت هوائي

ـ گواهينامه تندرستي براي رانندگي

ـ گواهي نامه سلامت براي كودكان كودكستان و دبستان

ـ گواهي نامه عدم ابتلا به بيماريهاي مسري

ـ گواهينامه بين المللي در مورد تزريق واكسن

ـ گواهينامه بنا به درخواست مراجع قضائي (گزارشات پزشكي)

گزارشات پزشکی

صرفا بنا به تقاضاي مراجع قضائي و توسط پزشك قانوني و يا قائم مقام وي صادر ميشود. بايد با دقت و با استفاده از كليه امكانات تشخيصي باشد. اين نوع گواهي نامه ها ممكن در آينده دور يا نزديك در دادگاهها مورد استفاده قرار گيرد.

گزارشات پزشكي شامل: 

قتل، ضرب و جرح، تعيين سن، سلامت رواني، پرده بكارت، سقط درماني، تعيين از كارافتادگي، قصور پزشكي

چگونگي تنظيم گواهي نامه ها :

نام و نام خانوادگي پزشك، شماره نظام پزشكي، آدرس محل كار، نوع تخصص، تاريخ و ساعت معاينه (مخصوصا در معاينه پرده بكارت)
ـ امضاء پزشك
ـ مطالب مندرج بايد صريح، روشن و دقيق خط خوانا و منطبق با اصول علمي پزشكي (ترجيحا فاقد لغات و اصطلاحات پزشكي)

نكاتي كه بايد در نوشتن گواهي نامه پزشكي رعايت شود:

۱- از هويت درخواست كننده گواهي مطمئن شويد بخصوص گواهي هايي كه براي ارائه به مراجع قضائي و قانوني نوشته ميشود. ميتوان از:
ـ رويت شناسنامه
ـ كارت عكس دار معتبر
ـ مامور انتظامي همراه او كه هويت او را اعلام مي نمايد  (در اين صورت مشخصات كامل مامور در گواهينامه قيد گردد) 

۲ـ گواهينامه بايد به صاحب آن داده شود در غير اينصورت حتما با اجازه او و پس از احراز هويت به افراد ديگر تحويل گردد (در مواردي كه درخواست كننده گواهينامه مراجع قضائي باشد گواهينامه توسط نيروي انتظامي به مراجع قضائي ارسال ميگردد)
(از دادن گواهي به همسر ، مقامات پليس يا اداره اجتناب نمائيد)

۳ـ محتواي گواهي بايد كاملا صحيح و منطبق با واقعيت باشد.

۴ـ علائمي كه در معاينه كشف ميشود با دقت و مشروح نوشته شود.

۵ـ علائمي كه بيمار بيان ميدارد از قول بيمار درگواهينامه قيد شود. (بيمار از سر درد اظهار تالم مي نمايد)

۶ـ نوع بيماري در صورت درخواست بيمار قيد شود.(در صورت عدم تمايل بيمار لازم نيست نوع بيمار نوشته شود) (نوشته شود وضع مزاجي نامبرده ايجاب ميكند كه فلان مدت استراحت نمايد)

۷ـ تاريخ شروع و خاتمه استراحت به حروف و عدد نوشته شود

۸ـ از گواهي نامه هاي مهم در صورت امكان فتوكپي نزد خود نگه داريد.

۹ـ گواهينامه هايي كه براي مراجع قضائي و قانوني صادر ميشود لازم است از طرف مراجع رسمي صحت آن تصديق شود (جهت جلوگيري از تقلب)
(مثلا گواهينامه ها صادر از بيمارستان را مسئول بيمارستان تصديق و تاييد نمايد)

۱۰ـ در مورد تعيين طول مدت درمان و مدت معالجه و استراحت در گواهينامه هاي ضرب و جرح و تصادفات كه به دادگاه ارائه ميشود
فوق العاده محتاط و دقيق باشيد.

طول مدت درمان:

مدتي كه فرد بايد به درمان بيماري بپردازد و مانع از حضور او در محل كارش نميباشد

طول مدت استراحت:

مدتي كه فرد ميتواند از محل كار خود غيبت نمايد. در كشور ما اين دو اصطلاح به يك معني ميباشند

نکات مهم در نوشتن گواهی ها : 

گواهي استراحت:

ـ درخواست شخصي است
ـ نبايد جهت صدور هزينه دريافت كرد.
ـ نوع بيماري در صورت تمايل بيمار ذكر شود.
مگر در موارد مسري (اوريون، سرخك و ….)
ـ طول مدت درمان بستگي به نظر پزشك دارد

گواهي تولد:

ـ ذكر نام پدر و مادر
ـ ساعت و تاريخ تولد
ـ محل تولد
ـ گواهي به تصديق و مهر و امضاء مسئول و يا مدير محل تولد (بيمارستان يا زايشگاه) باشد.

گواهي فوت : 

به دو صورت صادر ميگردد
۱ـ بنا به درخواست بستگان متوفي
در صورتي صادر شود كه:
ـ قبلا تحت درمان شما بوده باشد (پزشك معالج باشيد)
ـ با وضعيت قبلي بيماري او آشنا باشيد
ـ دقيقا معاينه شود آثار ضرب و جرح، مسموميت يا فوت مشكوك، جنايت نداشته باشد. در صورت برخورد باموارد مشكوك از صدور گواهي جدا خودداري و بايد مراجع انتظامي و قضائي را مطلع فرمائيد.
ـ گواهي  فوت را با استفاده از فرم هايي كه وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي در اختيارتان قرار داده صادر نمائيد.
(فرمها را مي توان از واحد مديريت آمار و خدمات ماشيني دانشگاههاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني دريافت كرد )

۲ـ صدور گواهي نامه فوت بنا به درخواست مقامات قضائي:
ـ بايد صرفا توسط پزشكان قانوني يا قائم مقام وي صادر ميشود.
ـ موارد فوت ها عبارتند از:
ـ فوت شده اي كه قبلا تحت درمان پزشكي نبوده باشد (در منزل و يا قبل از رسيدن به بيمارستان و يا كمتر از ۲۴ ساعت بستري فوت نموده است.)

ـ فوت آني، ناگهاني و غيرمنتظره
ـ فوت ناشي از تصادفات، سوختگي ها، مسموميت، قتل، خودكشي، برق گرفتگي، قصور پزشكي (شكايت از پزشك)
ـ كمتراز ۲۴ ساعت بيمار در بيمارستان بوده باشد و عليرغم اقدامات درماني و تشخيصي علت مرگ مبهم و ناشناخته باقي بماند.

گواهي نامه هايي كه بايد فقط توسط پزشكان قانوني صادر گردد : 

ـ فوتهاي مشكوك
ـ ضرب و جرح
ـ تعيين سن
ـ سلامت رواني
ـ پرده بكارت
ـ سقط درماني
ـ تعيين از كارافتادگي
ـ تعيين قصور پزشكي

گواهينامه هاي پرده بكارت

به دو صورت
۱ـ بنا به درخواست شخصي
پزشكي قانوني
پزشكان عمومي، متخصصين زنان و زايمان، ماماها صادر نمايد
۲ـ مراجع قضائي

صرفا پزشكي قانوني صادر ميكند.

نكات مهم در صدورگواهي نامه پرده بكارت : 

ـ ارائه درخواست كتبي به همراه امضاء يا اثر انگشت فرد معاينه شونده
ـ تطبيق اسم، مشخصات فرد معاينه شونده با شناسنامه عكسدار در موقع معاينه
ـ ذكر ساعت و تاريخ دقيق معاينه
ـ امضاء بر روي عكس الصاقي
ـ تفسير پارگي خونمردگي، خراشيدگي هايمن در جهت عقربه هاي ساعت

نكات مهم در صدور گواهي ضرب و جرح (توسط پزشكان به استثناء پزشكان قانوني)

ـ احراز هويت
ـ تعيين دقيق نوع ضرب و جرح
ـ ذكر محل ضايعات
ـ تاريخ ايجاد ضرب و جرح
ـ وضع مزاجي بيمار در هنگام معاينه براي بار اول
ـ مدت درمان
ـ نوع درمان
ـ در صورت امكان تطابق با قانون ديات
(حارصه، داميه، متلاحمه و …..)

معاينه صحيح اجساد و پروانه دفن

گواهي فوت

تائيد فوت فرد، عدم لزوم ادامه اقدامات درماني و احياء ، مجوز انتقال به سردخانه

مجوزي براي دفن جنازه نيست و در آن علت فوت قيد نشده است.

جواز دفن 

علت فوت تعيين شده و يا بررسي شده است و دفن جسد از نظر پزشكي بلامانع است.

مسئوليت صدور گواهي فوت و جواز دفن با كيست؟

اعلام كتبي فوت با پزشك است ولي مسئولين اورژانس و پيراپزشكان در صورت وضوح وقوع مرگ بصورتي كه شك و ترديد نباشد ، ميتواند بصورت شفاهي در صورت عدم حضور پزشك فوت را گواهي كند.

مسئول صدور دفن پزشكان هستند. بايد تابلو فوت وعلت فوت مشخص باشد كه در حيطه كادر پزشكي است و دندانپزشكان ، داروسازان و… مجاز به صدور جواز دفن نمي باشند.

پس پزشك در زمان صدور جواز دفن بايد :

بطور قطعي از وقوع فوت مطمئن شود.

تابلوي فوت، علت فوت و در موارد قانوني نحوه فوت را مشخص نمايد.

در موقع معاينه بدقت به معاينه جسد بپردازد ، تا آثار ضرب و جرح و يا بافت غيرطبيعي در بدن فرد از نظردور نماند.

تعيين دقيق علت فوت تا زمينه بررسي هاي اپيدميولوژيك و آماري فراهم شود.

تشخيص وقوع مرگ

نشانه های مرگ 

از قديم تشخيص اينكه فوت فرد قطعي است، اهميت داشته است و كارهاي عجيبي براي اين تشخيص مي كردند.

گذاشتن ظرف پر از آب روي سينه فرد،  آئينه درجلوي دهان و بيني، فرو كردن پر در بيني ،نگهداري جنازه به مدت ۲۴ ساعت در يك اتاق ، قطع شريان بازوئي

امروزه با وجود دستگاههاي نگهدارنده تنفس اين موضوع مهمتر شده است.

مرگ ظاهری 

توقف ظاهري فعاليت دستگاه تنفس و  گردش خون يا تضعيف شديد آن

با مشاهده مستقيم و گوش دادن و يا لمس كردن علائم حياتي قابل تشخيص نيست.

سلولهاي مغزي زنده اند ، امكان  برگشت با اقدامات احياء وجود دارد.

مواردي مانند : برق گرفتگي ، غرق شدگي، سرمازدگي، مسموميت داروئي ،

مرگ قطعی

توقف قطعي بي بازگشت اعمال حياتي

مرگ سوماتیک 

آسيب غيرقابل بازگشت سلولهاي مغزي و بقيه سلولهاي بدن زنده هستند.

بطور معمول بعد از گذشت ۵-۴ دقيقه از توقف گردش خون آسيب مغزي بوجود مي آيد.

بعضي موارد دو تا سه برابر اين مدت هم برگشت ممكن است درست مثل غرق شدگي

دونوع داريم :    

مرگ قشر مغز Brain   Cortical  death

 مرگ ساقه مغز   Brain  stem death 

مرگ سلولی 

تمام سلولهاي بدن مي ميرند ولي بايد دانست مرگ يك فرآيند است نه يك پديده آني و لحظه اي

سلولها با هم زندگي مي كنند ولي جداجدا مي ميرند حتي در يك انفجار

سلولهاي مغزي اول وفيبروبلاستهاي پوست آخر از همه ميميرند.

حركت سلولها و واكنش حياتي پس از مرگ

تشخیص مرگ 

ابتدا از فقدان علائم حياتي مطمئن مي شويم.

فلكس ها را چك مي كنيم : مردمك ، قرنيه ، ته حلق ، چها سر ران و….)

بي حركتي و پائين بودن دماي پوست

درصورت امكان ديدن ته چشم و قطع جريان خون

در صورت امكان استفاده از وسائل مثل EEG ,ECG

معاينه حداقل بايستي بيست دقيقه طول بكشد. (معاينه قلب و بررسي نبض)

در صورت گذشتن زمان از فوت

علائم زودرپس از مرگ داريم

 سردي جسد

سختي جسد

كبودي نعشی

كم شدن آب بدن

فساد سلولي

انواع مرگ

مرگ طبيعي  Natural   death

مرگ طبيعي به دنبال يك پاتولوژي پايدار دروني

شخص يا عوامل خارجي بطور مستقيم  دخالت ندارد.

مرگ غیر طبیعی 

دخالت  يك عامل خارجي يا شخص

(حتي خود متوفي) بصورت مستقيم يا غير مستقيم

ممكن است فاصله دخالت عامل خارجي از چند دقيقه تا چندسال باشد.

مرگ مشکوک 

علت غيرطبيعي است يا احتمال مي رود غير طبيعي باشد يا اينكه علت مرگ معلوم است ولي شكايت مطرح است.

مرگ غیر مشکوک 

علت مرگ معلوم و طبيعي باشد و شكايت در حال حاضر يا آينده در خصوص وقوع مرگ نباشد.

موارد مجاز صدور جواز دفن براي پزشكان

پزشكان مجازند براي موارد مرگهاي طبيعي و غيرمشكوك جواز دفن صادر كند.

علت فوت متوفي را تشخيص داده باشند.

علت فوت طبيعي باشد. (مرگ طبيعي)

در خصوص وقوع مرگ بنظر نرسد كه شكايت در آينده طرح شود.

چه مرگهايي بايد به پزشكي قانوني ارجاع شود؟

۱- مرگ متعاقب تصادف و حادثه (حتي اگر بيمار چند ماه بعد از تصادف فوت كند. )

۲- خودكشي

۳- سوختگي ها و خود سوزي

۴- قتل

۵- مرگ بدنبال مسموميت داروئي و شيميايي از جمله سوء مصرف مواد

۶- برق گرفتگي 

۷- غرق شدگي

۸- مرگ ناشي از صدمات سلاحهاي سردوگرم

۹- مرگ ناگهاني ، غيرمنتظره و غيرقابل توجيه

۱۰- مرگ متعاقب نزاع و مشاجره (حتي لفظي)

۱۱- كودك آزاري يا شك به آن

۱۲- مرگ حين كار

۱۳- مرگ متعاقب سقط جنين

۱۴- مرگ در بازداشتگاهها و زندانها

۱۵- مرگ در خانه سالمندان و مراكز بهزيستي

۱۶- مرگ در مراكز نظامي، مجتمع هاي خوابگاهي

۱۷-  مرگ در مناطق دور افتاده و غيرمعمول

۱۸- مرگهاي حين عمل جراحي

۱۹- مرگهاي حين يا بعد از بيهوشي

۲۰- مرگ بدنبال اقدامات درماني خاص

۲۱- مرگ بدنبال اشتباهات پزشكي

۲۲- مرگ حين درمان كه بيم طرح شكايت مي رود

 

منبع : اختصاصی کافه پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × 2 =

منــــوها