• آ
  • ا
  • ب
  • پ
  • ت
  • چ
  • ر
  • ز
  • ژ
  • د
  • ط
  • ف
  • ق
  • گ
  • ک
  • م
  • هـ
  • ع
  • ل
  • غ

کوچک کردن معده

آیا عمل کوچک کردن معده خطرناک است؟ | کافه پزشکی

امروزه كوچك كردن معده از طریق جراحی یكی از متداول ترین روش های كاهش وزن است اما پس از آن دیگر معده بیمار قادر به جذب ویتامین ها در بدن نمی شود. امروزه با پیشرفت تكنولوژی و كم تحركی، چاقی یكی از معضلات جدی در سلامت افراد به شمار می رود و برای كاهش وزن روش های مختلفی از جمله جراحی و كوچك كردن معده است كه عوارضی را به دنبال دارد.

همراه کافه پزشکی باشید.

 

ایران جزو کشورهای چاق دنیاست، یعنی چاقی دغدغه خیلی ها در زمانه ما محسوب می شود. خیلی از کسانی که دارای اضافه وزن زیاد هستند، به دنبال روش های آسان، سریع و موثر برای کاهش وزنشان می گردند.

غافل از آن که هر شیوه لاغری غیر از رژیم غذایی اصولی و ورزش نرم و مداوم، خالی از عارضه نیست و حتی گاهی عوارض ناشی از کاهش وزن شدید در کوتاه مدت از طریق روش های متعدد لاغری می تواند سلامت شخص را به طور جدی به خطر بیندازد.

مزایای جراحی بای‌ پس معده

بای پس معده در طول تاریخ محبوب ترین روش درمان جراحی چاقی در سراسر جهان بوده است. این عمل جراحی از سال ۲۰۱۱ به سرعت محبوبیت یافت و در سال ۲۰۱۵ به عنوان برترین گزینه جراحی چاقی قرار گرفت. با این حال بارزترین دلایلی که این روش را نسبت به سایر روش‌های جراحی چاقی برتری بخشیده است شامل:

  • سرعت از دست دادن وزن مطلوب به صورتی که به طور متوسط به فرد این اجازه را می‌دهد تا ۷۰ درصد از وزن بدن خود را در طول ۱۸ ماه اول بعد از عمل جراحی از دست بدهد؛
  • میزان غذای مصرفی فرد به دلیل کاهش اندازه معده کاهش می‌یابد؛
  • میزان کالری کمتری از مواد غذایی در روده جذب خواهد شد؛
  • دیابت نوع دو فرد بهبود می‌یابد یا حتی به صورت کامل از بین می‌رود؛
  • ممکن است نیاز به مصرف دارو برای کنترل فشار خون بالا یا کلسترول بالا محدود شود؛
  • کاهش وزن قابل توجه منجر به تنظیم هورمون‌های بدن از جمله افزایش تستوسترون و بهبود سوخت و ساز بدن می‌شود؛
  • اکثر مطالعات نشان می‌دهد که ۹۰ درصد از بیماران حداقل ۵۰ درصد از وزن اضافی خود را بعد از عمل جراحی از دست می‌دهند و مؤفقیت در از دست دادن وزن آن‌ها بلندمدت است؛
  • با کاهش وزن و کم شدن دوز یا تعداد داروهای مصرفی برای بیماری‌های مرتبط با چاقی امکان ورزش برای فرد مهیا می‌شود. در صورت اجرای ورزش منظم همراه با یک رژیم غذایی سالم، فرد می‌تواند میزان وزن بیشتری را از دست دهد؛
  • کسب انرژی بیشتری باعث افزایش اعتماد به نفس و احساس بهتر در فرد بعد از عمل جراحی بای پس معده می‌شود. مطالعات نشان می‌دهد ۹۵ درصد از بیماران طی ۱ سال پس از عمل گزارشی از بهبود کیفیت زندگی خود داشته‌اند.

نحوه‌ی جراحی بای‌ پس معده

پس از انجام اقدامات لازم فرد به اطاق عمل منتقل و پد چسبنده برای بررسی ضربان قلب بر روی قفسه‌سینه و الکترود کنترل نبض و میزان اکسیژن موجود در خون به انگشت وصل می‌گردد. ماسک اکسیژن بر روی صورت فرد قرار داده شده و سپس از طریق رگ باز ماده‌ی بی هوشی تزریق و فرد طی ده شماره به خواب عمیقی فرو می‌رود.
در جراحی بای‌پس معده با جدا کردن قسمت‌ بزرگتری از معده و بخشی ابتدایی روده کوچک از مسیر گوارشی منجر به کوچک‌تر شدن معده خواهند شد. عدم عبور مواد غذایی از قسمت‌های نام‌ برده شده باعث می‌شود تا تحت تأثیر آنزیم‌های ترشحی از این نواحی نیز قرار نگیرد و در نتیجه تجزیه نشده و کمتر جذب شوند.
امروزه با کمک روش دیگری از جراحی بای پس معده به نام Roux-en-Y  یا RYGP به شکل دیگری مسیر گوارشی و معده را کوتاه می‌کنند. ابتدا با ایجاد کیسه‌ای در ابتدای معده، آن را کوچک نموده و سپس قسمت پایین‌تر روده کوچک را به انتهای کیسه وصل می‌کنند تا مواد غذایی از مسیر جدید عبور کنند. البته قسمت ابتدایی روده کوچک را مجدد به شکل y به ابتدای روده‌ی مسیر جدید متصل می‌کنند تا ترشحات و موکوس این قسمت‌ها نیز وارد مسیر گوارشی شود.

عوارض جراحی معده

یکی از این روش های پر عارضه که خیلی از افراد چاق هم علاقه مندند آن را انجام دهند، عمل جراحی معده با هدف محدود کردن حجم معده یا جذب کمتر مواد غذایی است.

متخصصان گوارش تاکید می کنند این روش در لاغر شدن افرادی که بالای ۱۲۰ کیلوگرم وزن دارند موثر است، اما به دلیل تاثیرات منفی در کاهش جذب ویتامین ها و املاح ضروری بدن و بروز کم خونی و اسهال خالی از خطر نیست.

عمل جراحی معده می تواند در کاهش وزن افرادی که بسیار چاق هستند تا ۷۰ درصد طی یک سال مفید باشد. اما مسأله اینجاست که این کاهش وزن اگر همراه با رژیم غذایی مناسب نباشد، برگشت پذیر خواهد بود.عمل جراحی معده با دو هدف اصلی یعنی کوچک کردن حجم معده و کاهش جذب مواد غذایی صورت می گیرد.

وقتی حجم معده کوچک می شود، فرد غذای کمتری میل می کند و به سیری می رسد. در روش دیگر این نوع جراحی ها هم بخشی از روده که مسوول جذب بسیاری از مواد غذایی، ویتامین ها و املاح است برداشته می شود تا مواد غذایی کمتری جذب شود.

در روش دیگر قسمتی از روده که در جذب مواد غذایی نقش مهمی دارد، از مسیر خارج می شود. به این ترتیب فرد خیلی سریع تر از قبل احساس پرشدن معده و سیری خواهد داشت و مواد غذایی کمتری نیز توسط سیستم گوارش او جذب می شود. متخصصان گوارش تاکید می کنند عمل جراحی بای پس معده یک عمل جراحی سنگین و طولانی است که طی پنج ساعت بیهوشی انجام می شود.

چنین عملی به طور قطع خالی از عوارض حین عمل از جمله بیهوشی و احتمال وارد شدن آسیب به ارگان های داخل شکم مانند طحال، مری و روده ها نیست. هدف از عمل جراحی كوچك كردن معده برای جذب كمتر مواد غذایی است، در این روش ابتدا معده را با دوختن به دو ناحیه تقسیم كرده و قسمت كوچك تر كه حجمی معادل ۱۰ درصد كل معده را دارد را از كل معده جدا می كنیم.

افرادی كه مایل به جراحی معده هستند افرادی می باشند كه همه راه های كاهش وزن از جمله رعایت رژیم های غذایی سخت را بارها امتحان كرده و به نتیجه ای نرسیدند و در اثر گرسنگی های طولانی مدت به دستگاه گوارش خود آسیب رسانده اند. در عمل جراحی بای پس معده،‌ قسمتی از روده كه در جذب مواد غذایی نقش مهمی دارد از مسیر خارج می شود به این ترتیب فرد خیلی سریع تر از گذشته احساس پرشدن معده و سیری دارد.

 از آنجا كه در این روش ۸۰ تا ۱۰۰ درصد بیماران، اضافه وزن خود را از دست می دهند اما عوارض جبران ناپذیر آن تا آخر عمر همراه آنان باقی می ماند.یكی از عوامل این عمل سو جذب بعضی از ویتامین ها است كه دیگر معده قادر نخواهد بود مانند گذشته جذب خوب و راحتی داشته باشد.

علاوه بر عوارض جذب نشدن مواد غذایی، ویتامین ها افرادی كه چاقی بالای۷۰ تا ۸۰ كیلو دارند بعد از لاغری با مشكل افتادگی پوست شكم، بازوها، و عدم زیبایی نیز مواجه می شوند. با وجود درمان های متعدد برای لاغری اما با استفاده از رژیم غذایی مناسب، ورزش كردن، و مصرف نكردن غذای فست فود می توان سلامتی و خوش اندام بودن بدن را تضمین كرد.

عوارض عمده آن می‌تواند منجر به مرگ شود. با توجه به بسیاری از مطالعات خطر مرگ پس از بای پس معده کمتر از یک درصد است. نرخ مرگ و میر ناشی از جراحی بای پس معده شبیه به مرگ و میر مرتبط با روش‌های معمول جراحی مانند برداشتن کیسه صفرا است. دیگر عوارض شامل:

  • آمبولی ریوی: این شرایط باعث ایجاد یک لخته خون بعد از عمل جراحی و سپس انتقال آن از طریق گردش خون به ریه‌ها می‌شود که با درد قفسه‌سینه، تنگی نفس، شوک، غش، ضربان قلب سریع و حتی مرگ همراه است. اکثر موارد این بیماری را می توان با رقیق کننده خون (ضد انعقاد) بر طرف نمود. با این حال، در صورتی که شرایط تهدید کننده زندگی فرد باشد نیاز به عمل جراحی ضروری است؛
  • نشت: نشت معمولا زمانی اتفاق می‌افتد که بافت معده و روده به دلیل ایجاد سوراخ توان انتقال صحیح مواد غذایی را نداشته باشند و این مواد به فضای داخلی شکم نشت کنند. این نشت و سوراخ ایجاد شده معمولاً در صورت کشف به موقع قابل ترمیم است. علایم ناشی از نشت شامل درد شدید، افزایش ضربان قلب و تب است. جراحان با کمک دو روش می‌توانند محل نشت را بررسی کنند. یکی تست کیسه با استفاده از هوای خالی و به کمک حباب‌های ایجاد شده و دیگری تزریق ماده رنگی و پخش رنگ درون شکم که معمولاً با استراحت معده و تغذیه بیمار با سرم درمانی بر طرف خواهد شد ولی گاهی اوقات عمل جراحی برای نشت شدید مورد نیاز است؛
  • انسداد روده کوچک: انسداد روده کوچک ممکن است مدت کوتاهی پس از عمل جراحی و یا سال بعد از عمل رخ دهد. علایم آن شامل درد شکم، تورم و همچنین استفراغ است. تشخیص آن با کمک اسکن رادیوگرافی شکم امکان‌پذیر است. درمان این بیماری ممکن است نیازمند جراحی باشد؛
  • تهوع: تهوع یک اتفاق عادی برای بسیاری از افرادی است که جراحی بای‌پس معده داشته‌اند. احتمال تجربه تهوع در این شرایط حدود ۷۰ درصد است. معمولاً تهوع است با عدم متابعت از دستورالعمل‌های غذایی پیشنهادی پزشک ایجاد می‌شود. توجه به مواد غذایی مصرفی و نوع مصرف آن‌ها به درستی می‌تواند تهوع را کاهش دهد؛
  • کم آب شدن بدن: این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که مایعات بدن به فراوانی از دست رفته باشد. بهترین راه برای جلوگیری از کم آبی مصرف جرعه جرعه مقدار زیادی مایعات در طول شبانه‌روز است. مصرف مایعات کافی در هفته اول بعد از عمل جراحی بسیار مهم است؛
  • سوء هاضمه: سوء هاضمه که معمولاً به صورت ناراحتی در قسمت فوقانی شکم بروز می‌کند با نوشیدن مایعات به تنها برای یک دوره معینی از زمان و به طور کامل اجتناب از غذاهای چرب درمان می‌شود. اگر با تغییر در رژیم غذایی مؤفق به کاهش این بیماری نشدید، آنتی‌اسیدها ممکن است به عنوان شکلی از درمان مورد استفاده قرار گیرند. اما مثل همیشه باید قبل از خود درمانی با دکتر خود مشورت کنید؛
  • عفونت محل زخم: عفونت محل زخم در یک طیف گسترده‌ای از ۱٫۵ الی ۲۰ درصد موارد ممکن است در مجل ایجاد اتصال معده به روده در دستگاه گوارش ایجاد شود. اگر درمان به موقع آغاز شود، عفونت محل زخم را می توان با آنتی بیوتیک بهبود بخشید. روش‌های جراحی باز در معرض خطر بالاتری از عفونت محل زخم هستند؛
  • زخم: بعد از عمل جراحی بای پس معده خطر زخم وجود دارد. افراد سیگاری و افرادی که از داروهای خاص استفاده می‌کنند، در معرض خطر بالاتری از ابتلا به زخم بعد از عمل هستند. در ادامه لیستی از داروهای معمول برای جلوگیری از پس از عمل جراحی ارائه شده که البته جامع نیست. سیگار کشیدن خطر ابتلا به زخم را افزایش می‌دهد، پس در ترک آن باید کوشا باشید. لیست داروها شامل:
    • ایبوپروفن
    • اکسدرین
    • موترین
    • پپتوبیسمول
  • دیگر عوارض احتمالی شامل تنگی‌نفس، ایسکمی بافتی، فتق داخلی و ریفلاکس معده (سوزش سر دل) است.

بای‌پس معده برای چه کسانی توصیه می‌شود

لاغری از طریق عمل بای‌پس معده درافرادی که نسبت شاخص توده بدنی نسبت به قدشان (BMI) بالای ۴۰ است، یعنی دچار چاقی مفرط هستند، توصیه می‌شود. این دسته از افراد بار‌ها رژیم‌های غذایی مختلف را تجربه کرده، اما قادر به کاهش وزن در حد وزن ایده‌آل خود نشده‌اند و پس از پایان دوره رژیم درمانی به وزنی به مراتب بیشتر از وزن اولیه خود بازگشته‌اند.

اکثر این افراد که در واقع بیمار محسوب می‌شوند، در یک دوره بحران روحی شدید به سر می‌برند و در چنین شرایطی عمل جراحی معده به آن‌ها توصیه می‌شود.

البته گروه دیگری از افراد با شاخص توده بدنی ۳۵ تا ۴۰ که در اثر چاقی دچار عوارضی چون فشار خون، دیابت، کلسترول و بیماری‌های قلبی ـ عروقی شده‌اند و لاغری در آن‌ها به امری ضروری برای حفظ سلامتشان تبدیل شده است هم می‌توانند از این روش برای کاهش وزن بهره ببرند.

بای‌پس معده برای چه کسانی توصیه نمی‌شود

بجز افرادی که دارای اضافه وزن ریاد نیستند، دسته دیگری از افراد نیز هستند که هرگز نباید عمل بای‌پس معده انجام دهند.  کسانی که باردارند، دچار کم‌کاری تیروئید هستند یا سابقه زخم‌معده، زخم مری یا بیماری‌های التهابی لوله گوارش دارند، هرگز نباید عمل بای‌پس معده انجام دهند. همچنین کسانی که مشکلات انعقادی دارند یا به الکل و مواد مخدر معتاد هستند، گزینه مناسبی برای این نوع عمل جراحی محسوب نمی‌شوند.

جمع آوری شده توسط: کافه پزشکی

منابع: اندام دات کلینیک | آفتاب نیوز دات آی‌آر

نظر دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد

هجده − هفده =

logo-samandehi