آیا کسی که تغییر جنسیت میدهد میتواند بچهدار شود؟
مطالب منتشرشده در کافه پزشکی صرفاً جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارند و جایگزین تشخیص، معاینه یا درمان توسط پزشک نیستند.
توانایی بچهدار شدن پس از تغییر جنسیت یا بهعبارت دقیقتر «گذار جنسیتی»، به شرایط بدنی فرد، اندامهای تولیدمثل باقیمانده، نوع هورموندرمانی و جراحیهای انجامشده بستگی دارد. بعضی از افراد ترنس میتوانند بهصورت طبیعی باردار شوند یا با استفاده از سلولهای جنسی خود، فرزند بیولوژیکی داشته باشند. در مقابل، برداشتن رحم، تخمدانها یا بیضهها ممکن است باروری را بهطور دائمی از بین ببرد. به همین دلیل، بررسی روشهایی مانند فریز اسپرم، تخمک یا جنین پیش از شروع درمان اهمیت زیادی دارد. در ادامه، امکان بچهدار شدن مردان و زنان ترنس را به زبان ساده بررسی میکنیم.
آیا افراد ترنس میتوانند بچهدار شوند؟
بله، بسیاری از افراد ترنس میتوانند والد شوند. بااینحال، امکان داشتن فرزند بیولوژیکی یا تجربه بارداری برای همه یکسان نیست.
مهمترین عوامل تعیینکننده عبارتاند از:
- وجود یا برداشته شدن رحم، تخمدانها و بیضهها
- مدت و نوع هورموندرمانی
- سن و وضعیت ذخیره تخمدان یا کیفیت اسپرم
- ذخیره کردن تخمک، اسپرم یا جنین پیش از درمان
- استفاده از روشهای کمکباروری مانند IVF
هورموندرمانی میتواند تولید تخمک یا اسپرم را کاهش دهد، اما اثر آن همیشه دائمی نیست. در مقابل، جراحیهایی که با برداشتن اندامهای تولیدمثل همراهاند، ممکن است باعث ناباروری همیشگی شوند.
آیا مرد ترنس میتواند باردار شود؟
مرد ترنس فردی است که هنگام تولد جنسیت مؤنث برای او ثبت شده، اما هویت جنسیتی مردانه دارد. اگر رحم و تخمدانهای او برداشته نشده باشند، ممکن است بتواند باردار شود و جنین را در رحم خود حمل کند.
برای بارداری معمولاً لازم است مصرف تستوسترون با نظر پزشک متوقف شود تا فعالیت تخمدانها و تخمکگذاری دوباره آغاز شود. البته بازگشت باروری در افراد مختلف متفاوت است و نمیتوان زمان مشخصی برای همه تعیین کرد.
آیا تستوسترون مانع بارداری میشود؟
تستوسترون معمولاً پریود و تخمکگذاری را متوقف یا نامنظم میکند، اما روش مطمئنی برای جلوگیری از بارداری نیست. حتی در صورت قطع شدن قاعدگی نیز احتمال تخمکگذاری و بارداری وجود دارد.
مصرف تستوسترون در دوران اقدام به بارداری یا بارداری باید حتماً زیر نظر پزشک بررسی شود و نباید خودسرانه قطع یا شروع شود.
اگر رحم یا تخمدانها برداشته شده باشند چه میشود؟
پس از برداشتن رحم، فرد دیگر نمیتواند بارداری را در بدن خود حمل کند. همچنین اگر هر دو تخمدان برداشته شده باشند، امکان تولید تخمک جدید وجود ندارد.
بااینحال، اگر تخمک یا جنین پیش از جراحی فریز شده باشد، امکان استفاده از آن برای بارداری از طریق حامل بارداری وجود دارد.
آیا زن ترنس میتواند بچهدار شود؟
زن ترنس فردی است که هنگام تولد جنسیت مذکر برای او ثبت شده، اما هویت جنسیتی زنانه دارد. زن ترنس رحم و تخمدان ندارد؛ بنابراین در حال حاضر نمیتواند خودش باردار شود و جنین را حمل کند.
بااینحال، در صورت وجود اسپرم سالم یا فریز کردن اسپرم پیش از شروع هورموندرمانی و جراحی، میتواند با کمک شریک زندگی یا حامل بارداری، فرزند بیولوژیکی داشته باشد.
استروژن و داروهای کاهشدهنده تستوسترون میتوانند تولید اسپرم را کاهش دهند یا متوقف کنند. ممکن است پس از قطع درمان، تولید اسپرم در بعضی افراد تا حدی بازگردد، اما این موضوع تضمینشده نیست. برداشتن بیضهها نیز باعث از بین رفتن دائمی توانایی تولید اسپرم میشود.
روشهای حفظ باروری پیش از تغییر جنسیت
بهترین زمان برای بررسی وضعیت باروری، پیش از شروع هورموندرمانی یا جراحی است. روشهای رایج حفظ باروری شامل موارد زیر هستند:
فریز اسپرم
افرادی که بیضه دارند میتوانند اسپرم خود را پیش از مصرف طولانیمدت استروژن یا برداشتن بیضهها ذخیره کنند.
فریز تخمک
افرادی که تخمدان دارند میتوانند پس از تحریک تخمدان و برداشت تخمک، آن را برای استفاده در آینده فریز کنند.
فریز جنین
در این روش، تخمک با اسپرم شریک زندگی یا اهداکننده لقاح داده میشود و جنین ایجادشده برای بارداری آینده نگهداری میشود.
فریز بافت تخمدان
فریز بافت تخمدان در برخی شرایط خاص قابل بررسی است، اما برای همه افراد مناسب نیست و باید توسط متخصص ناباروری ارزیابی شود.
آیا بعد از جراحی کامل تغییر جنسیت امکان بچهدار شدن وجود دارد؟
پاسخ به نوع جراحی بستگی دارد. جراحیهای ظاهری یا جراحی قفسه سینه الزاماً باعث ناباروری نمیشوند؛ اما برداشتن رحم، تخمدانها یا بیضهها، توانایی تولیدمثل طبیعی را از بین میبرد.
اگر اسپرم، تخمک یا جنین پیش از جراحی فریز شده باشد، همچنان ممکن است امکان داشتن فرزند بیولوژیکی با استفاده از روشهای کمکباروری وجود داشته باشد.
سخن پایانی
کسی که تغییر جنسیت میدهد ممکن است بتواند باردار شود یا فرزند بیولوژیکی داشته باشد، اما این موضوع به اندامهای تولیدمثل، هورموندرمانی و نوع جراحی بستگی دارد. بهترین اقدام، مشاوره با متخصص ناباروری پیش از شروع درمانهای پزشکی است. فریز اسپرم، تخمک یا جنین میتواند شانس بچهدار شدن در آینده را حفظ کند.
این مطلب صرفاً برای افزایش آگاهی است و جایگزین مشاوره اختصاصی با متخصص غدد، زنان یا ناباروری نیست.