بیماری صرع چیست و چه علائمی دارد؟ نشانههایی که نباید نادیده بگیرید
مطالب منتشرشده در کافه پزشکی صرفاً جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارند و جایگزین تشخیص، معاینه یا درمان توسط پزشک نیستند.
صرع یکی از بیماریهای عصبی است که مهمترین ویژگی آن بروز تشنجهای مکرر است. با این حال، تشنج همیشه به شکل افتادن روی زمین و تکانهای شدید دست و پا ظاهر نمیشود. گاهی فرد فقط برای چند ثانیه به نقطهای خیره میشود، پاسخ نمیدهد، حرکات غیرعادی انجام میدهد یا احساسات عجیبی مانند بوی ناموجود، ترس ناگهانی یا حالت آشنایی غیرطبیعی را تجربه میکند. به همین دلیل شناخت اینکه بیماری صرع چیست و چه علائمی دارد اهمیت زیادی دارد.
همچنین هر تشنجی به معنی صرع نیست. تب بالا، اختلالات متابولیک، برخی داروها یا آسیبهای مغزی نیز میتوانند باعث تشنج شوند. در ادامه با علائم صرع، انواع تشنج، علتها، روشهای تشخیص، درمان و نحوه صحیح کمک به فرد هنگام تشنج آشنا میشویم.
بیماری صرع چیست؟
صرع یا Epilepsy یک اختلال مزمن مغزی است که فرد را مستعد بروز تشنجهای مکرر میکند.
تشنج زمانی ایجاد میشود که فعالیت الکتریکی گروهی از سلولهای مغز برای مدت کوتاهی از حالت طبیعی خارج شود. بسته به اینکه این فعالیت غیرطبیعی از کدام قسمت مغز شروع شود و تا چه اندازه گسترش پیدا کند، علائم میتوانند بسیار متفاوت باشند.
برخی افراد هنگام تشنج هوشیاری خود را کاملاً از دست میدهند، در حالی که بعضی دیگر هوشیار هستند اما دچار حرکات غیرارادی، احساسات عجیب یا اختلال موقت در بینایی و شنوایی میشوند.
نکته مهم این است که یک بار تشنج کردن الزاماً به معنی ابتلا به صرع نیست. برای تشخیص صرع معمولاً پزشک سابقه تشنجهای بدون علت تحریککننده مشخص را در کنار سایر یافتههای پزشکی بررسی میکند.
فرق صرع و تشنج چیست؟
این دو واژه معمولاً به جای یکدیگر استفاده میشوند، اما معنی یکسانی ندارند.
تشنج یک اتفاق یا حمله موقت ناشی از فعالیت الکتریکی غیرطبیعی مغز است.
اما صرع بیماری یا اختلالی است که باعث استعداد فرد برای بروز تشنجهای مکرر میشود.
برای مثال ممکن است فردی به علت افت شدید قند خون یا اختلال سدیم فقط یک بار تشنج کند. اگر علت برطرف شود و تشنج دوباره تکرار نشود، لزوماً صرع مطرح نیست.
بنابراین بعد از اولین تشنج باید علت آن بررسی شود و نباید بدون ارزیابی پزشکی برچسب صرع به فرد زده شود.
علائم بیماری صرع چیست؟
علائم صرع به نوع تشنج و قسمتی از مغز که درگیر شده بستگی دارد.
مهمترین علائم احتمالی شامل موارد زیر هستند:
- خیره شدن ناگهانی به یک نقطه
- از دست دادن هوشیاری
- پاسخ ندادن برای چند ثانیه یا چند دقیقه
- سفت شدن ناگهانی عضلات
- تکانهای غیرارادی دست یا پا
- افتادن ناگهانی روی زمین
- حرکات تکراری دهان یا دست
- گیجی موقت
- تغییر ناگهانی رفتار
- احساس ترس یا اضطراب بدون علت
- احساس بوی یا مزه غیرواقعی
- تغییر موقت در بینایی یا شنوایی
- گزگز یا بیحسی بخشی از بدن
- احساس آشنایی عجیب با یک موقعیت یا دژاوو
- از دست دادن کنترل ادرار در برخی تشنجها
- خوابآلودگی و گیجی پس از حمله
تمام بیماران همه این علائم را تجربه نمیکنند.
آیا تشنج همیشه با لرزش بدن همراه است؟
خیر. این یکی از مهمترین باورهای اشتباه درباره صرع است.
بعضی تشنجها بسیار ظریف هستند و حتی اطرافیان متوجه آنها نمیشوند.
برای مثال ممکن است فرد برای چند ثانیه:
- صحبت کردن را متوقف کند.
- به نقطهای خیره بماند.
- به اطراف پاسخ ندهد.
- سریع پلک بزند.
- لبهای خود را حرکت دهد.
- حرکات تکراری با دست انجام دهد.
بنابراین نداشتن لرزش شدید بدن، صرع را رد نمیکند.
انواع تشنج در بیماری صرع
تشنجها بر اساس محل شروع فعالیت غیرطبیعی در مغز به گروههای مختلف تقسیم میشوند. دو گروه اصلی شامل تشنجهای کانونی و تشنجهای منتشر یا عمومی هستند.
تشنج کانونی چیست؟
تشنج کانونی یا Focal Seizure از یک قسمت مغز شروع میشود.
علائم آن بسته به محل درگیری میتواند بسیار متفاوت باشد.
تشنج کانونی با حفظ هوشیاری
در این حالت فرد هوشیاری خود را حفظ میکند، اما ممکن است:
- یک دست یا پا بهطور غیرارادی حرکت کند.
- دچار گزگز یا بیحسی شود.
- بو یا طعم عجیبی احساس کند.
- نورهای غیرعادی ببیند.
- احساس ترس ناگهانی داشته باشد.
- دژاوو تجربه کند.
فرد معمولاً بعداً اتفاق را به خاطر میآورد.
تشنج کانونی همراه با اختلال هوشیاری
در این حالت فرد ممکن است بیدار به نظر برسد، اما ارتباط طبیعی با محیط ندارد.
برای مثال ممکن است:
- به یک نقطه خیره شود.
- به سؤالها پاسخ ندهد.
- لبهای خود را بجود یا تکان دهد.
- دستهای خود را مرتب حرکت دهد.
- بدون هدف راه برود.
پس از پایان حمله نیز ممکن است برای مدتی گیج باشد.
تشنج عمومی یا منتشر چیست؟
در این نوع تشنج، فعالیت غیرطبیعی از ابتدا یا تقریباً از ابتدا هر دو طرف مغز را درگیر میکند.
چند نوع مختلف تشنج عمومی وجود دارد.
تشنج تونیک کلونیک
این همان نوعی است که بیشتر مردم هنگام شنیدن کلمه تشنج تصور میکنند.
فرد ممکن است:
- ناگهان هوشیاری خود را از دست بدهد.
- روی زمین بیفتد.
- ابتدا بدنش سفت شود.
- سپس دست و پاها بهطور ریتمیک تکان بخورند.
- تنفس برای مدتی نامنظم شود.
- پس از حمله گیج و خوابآلود باشد.
ممکن است بعد از تشنج سردرد، درد عضلانی یا خستگی شدید نیز وجود داشته باشد.
تشنج ابسانس یا غیبت
این نوع تشنج بیشتر در کودکان دیده میشود.
فرد برای چند ثانیه ناگهان به نقطهای خیره میشود و ارتباطش با محیط قطع میشود.
ممکن است:
- سریع پلک بزند.
- برای چند ثانیه صحبت یا فعالیتش متوقف شود.
- بعد از حمله بلافاصله فعالیت خود را ادامه دهد.
گاهی این حملات آنقدر کوتاه هستند که با حواسپرتی یا بیتوجهی اشتباه گرفته میشوند.
تشنج میوکلونیک
در این نوع، انقباضهای ناگهانی و کوتاه عضلات ایجاد میشود.
فرد ممکن است احساس کند دست، شانه یا قسمت دیگری از بدن ناگهان میپرد.
تشنج آتونیک
در تشنج آتونیک، عضلات ناگهان شل میشوند.
در نتیجه ممکن است:
- سر فرد ناگهان پایین بیفتد.
- زانوها خم شوند.
- فرد روی زمین سقوط کند.
این نوع تشنج میتواند خطر آسیب ناشی از زمین خوردن را افزایش دهد.
تشنج تونیک
در این حالت عضلات بهطور ناگهانی سفت میشوند و ممکن است فرد تعادل خود را از دست بدهد.
علائم قبل از تشنج چیست؟
بعضی افراد قبل از شروع تشنج علائمی را تجربه میکنند که گاهی اصطلاحاً به آنها اورا گفته میشود.
اورا در واقع در بسیاری از موارد میتواند خود بخشی از یک تشنج کانونی باشد.
علائم احتمالی شامل:
- احساس بوی عجیب
- مزه غیرطبیعی
- احساس بالا آمدن چیزی از معده
- ترس یا اضطراب ناگهانی
- دژاوو
- دیدن نور یا شکلهای غیرعادی
- سرگیجه
- گزگز بخشی از بدن
- احساس غیرواقعی بودن محیط
همه افراد مبتلا به صرع اورا ندارند.
علائم بعد از تشنج چیست؟
پس از بعضی تشنجها مغز به مدتی برای بازگشت به وضعیت عادی نیاز دارد. به این دوره فاز پس از تشنج گفته میشود.
فرد ممکن است دچار:
- گیجی
- خوابآلودگی
- خستگی شدید
- سردرد
- درد عضلات
- مشکل موقت در صحبت کردن
- ضعف یک قسمت بدن
- فراموشی اتفاقات هنگام حمله
شود.
این حالت ممکن است از چند دقیقه تا مدت بیشتری ادامه داشته باشد.
علت بیماری صرع چیست؟
صرع فقط یک علت مشخص ندارد.
در برخی افراد علت دقیق حتی پس از بررسیهای پزشکی مشخص نمیشود.
مهمترین عوامل شناختهشده شامل موارد زیر هستند:
عوامل ژنتیکی
برخی انواع صرع زمینه ژنتیکی دارند. این موضوع الزاماً به معنی آن نیست که همه اعضای خانواده نیز به صرع مبتلا خواهند شد.
آسیب سر
ضربه شدید به سر در تصادف، سقوط یا حوادث دیگر میتواند در برخی افراد زمینه ایجاد صرع را فراهم کند.
سکته مغزی
سکته یکی از علتهای مهم شروع تشنج و صرع در بزرگسالان، بهخصوص سالمندان است.
عفونتهای مغزی
برخی بیماریها مانند:
- مننژیت
- انسفالیت
- بعضی عفونتهای سیستم عصبی
میتوانند با آسیب به مغز باعث تشنج شوند.
تومور یا ضایعات مغزی
برخی تومورها یا ناهنجاریهای ساختاری مغز میتوانند باعث بروز تشنج شوند.
البته وجود تشنج به این معنا نیست که فرد حتماً تومور مغزی دارد.
مشکلات دوران جنینی یا هنگام تولد
آسیب مغزی ناشی از کمبود اکسیژن، برخی ناهنجاریهای مادرزادی و مشکلات دوران رشد مغز میتوانند از عوامل ایجاد صرع باشند.
اختلالات متابولیک یا ایمنی
در مواردی بیماریهای متابولیک یا اختلالات سیستم ایمنی نیز میتوانند در ایجاد بعضی انواع صرع نقش داشته باشند.
چه چیزهایی میتوانند تشنج را تحریک کنند؟
علت ایجاد صرع با محرک حمله تشنجی یکسان نیست.
فرد ممکن است از قبل صرع داشته باشد، اما برخی شرایط احتمال وقوع حمله را افزایش دهند.
محرکهای احتمالی شامل:
- فراموش کردن داروی ضدتشنج
- کمبود خواب
- مصرف زیاد الکل
- قطع ناگهانی الکل در افراد وابسته
- تب یا بیماری
- استرس شدید در بعضی افراد
- نورهای چشمکزن در تعداد محدودی از بیماران حساس به نور
- برخی داروها یا مواد مخدر
یکی از مهمترین عوامل قابل پیشگیری، قطع یا نامنظم خوردن داروی ضدتشنج است.
آیا استرس باعث صرع میشود؟
استرس بهتنهایی معمولاً علت اصلی ایجاد بیماری صرع محسوب نمیشود.
اما در برخی افراد مبتلا به صرع، استرس میتواند احتمال وقوع حمله را بیشتر کند؛ بهخصوص اگر باعث بیخوابی یا اختلال در مصرف منظم دارو شود.
بنابراین مدیریت استرس میتواند بخشی از کنترل بیماری باشد، اما جای درمان پزشکی را نمیگیرد.
آیا کمخوابی باعث تشنج میشود؟
کمخوابی یکی از محرکهای شناختهشده تشنج در بعضی افراد مبتلا به صرع است.
به همین دلیل داشتن برنامه خواب منظم اهمیت زیادی دارد.
افراد مبتلا بهتر است:
- ساعت خواب نسبتاً منظمی داشته باشند.
- از شببیداری طولانی خودداری کنند.
- داروهای خود را منظم مصرف کنند.
- مشکلات مزمن خواب را با پزشک مطرح کنند.
آیا بیماری صرع ارثی است؟
برخی انواع صرع زمینه ژنتیکی دارند، اما این موضوع به معنی انتقال قطعی بیماری از والدین به فرزند نیست.
صرع مجموعه بزرگی از اختلالات مختلف است و نقش ژنتیک در هر نوع متفاوت است.
در برخی بیماران یک تغییر ژنتیکی مشخص پیدا میشود، اما در بعضی دیگر تنها استعداد ژنتیکی در کنار عوامل محیطی نقش دارد.
اگر چند عضو خانواده مبتلا به صرع هستند یا بیماری از کودکی شروع شده، ممکن است پزشک بررسی ژنتیکی را در برخی شرایط پیشنهاد کند.
آیا صرع واگیردار است؟
خیر.
صرع بیماری مسری یا واگیردار نیست.
تماس با فرد مبتلا، زندگی در یک خانه، غذا خوردن مشترک یا تماس فیزیکی باعث انتقال صرع نمیشود.
این نکته مهم است، زیرا باورهای اشتباه درباره واگیردار بودن صرع میتوانند باعث انگ اجتماعی و مشکلات غیرضروری برای بیماران شوند.
آیا یک بار تشنج یعنی بیماری صرع؟
خیر.
دلایل متعددی ممکن است باعث یک تشنج شوند، از جمله:
- تب بالا در کودکان
- افت شدید قند خون
- اختلال سدیم خون
- مصرف یا ترک برخی مواد
- عفونت
- آسیب حاد مغزی
- بعضی داروها
بنابراین بعد از اولین تشنج، پزشک تلاش میکند مشخص کند حمله ناشی از یک عامل موقتی بوده یا احتمال تکرار تشنج بدون محرک وجود دارد.
صرع چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص صرع فقط با مشاهده یک علامت انجام نمیشود.
پزشک ابتدا شرح حال دقیقی میگیرد.
اگر یکی از اطرافیان هنگام حمله حضور داشته باشد، توضیح او درباره نحوه شروع و پایان تشنج بسیار ارزشمند است.
در برخی شرایط فیلم کوتاهی که اطرافیان با حفظ ایمنی بیمار از حمله گرفتهاند نیز میتواند به پزشک کمک کند.
آزمایش EEG چیست؟
الکتروانسفالوگرافی یا EEG فعالیت الکتریکی مغز را ثبت میکند.
برای انجام آن الکترودهایی روی پوست سر قرار داده میشوند.
EEG میتواند الگوهایی را نشان دهد که احتمال صرع را بیشتر میکنند.
با این حال، طبیعی بودن یک EEG معمولی لزوماً صرع را بهطور کامل رد نمیکند. در بعضی افراد ممکن است EEG طولانیتر یا بررسی هنگام خواب لازم باشد.
MRI در تشخیص صرع چه کاربردی دارد؟
MRI مغز میتواند به پزشک کمک کند مشکلات ساختاری مغز را بررسی کند.
برای مثال ممکن است برای بررسی:
- آثار سکته
- آسیب قبلی مغز
- برخی ناهنجاریهای مادرزادی
- تومورها
- ضایعات ساختاری
استفاده شود.
همه بیماران دقیقاً به مجموعه یکسانی از آزمایشها نیاز ندارند.
آیا آزمایش خون برای صرع لازم است؟
بسته به شرایط بیمار ممکن است آزمایش خون انجام شود تا مشکلاتی مانند:
- اختلال قند خون
- اختلال الکترولیتها
- عفونت
- بیماریهای متابولیک
بررسی شوند.
هدف این است که علاوه بر تشخیص صرع، علتهای دیگری که میتوانند تشنج ایجاد کنند نیز شناسایی شوند.
درمان بیماری صرع چگونه است؟
درمان به نوع صرع، نوع تشنج، سن بیمار، وضعیت سلامت و علت احتمالی بیماری بستگی دارد.
مهمترین روش درمانی داروهای ضدتشنج هستند.
بسیاری از بیماران با انتخاب داروی مناسب میتوانند تشنجهای خود را بهخوبی کنترل کنند.
داروهای صرع چگونه انتخاب میشوند؟
داروی مناسب برای همه یکسان نیست.
پزشک مواردی مانند:
- نوع تشنج
- سن
- جنس
- احتمال بارداری
- بیماریهای زمینهای
- داروهای دیگر
- عوارض احتمالی
را بررسی میکند.
ممکن است دارویی که برای یک نوع تشنج بسیار مناسب است برای نوع دیگری انتخاب اول نباشد.
بنابراین مصرف خودسرانه یا تغییر داروی ضدتشنج خطرناک است.
آیا داروی صرع را میتوان قطع کرد؟
داروهای ضدتشنج نباید خودسرانه قطع شوند.
قطع ناگهانی بعضی داروها میتواند خطر بروز تشنج شدید یا طولانی را افزایش دهد.
در برخی افرادی که برای مدت طولانی تشنج نداشتهاند، پزشک ممکن است پس از بررسی عوامل مختلف، کاهش تدریجی دارو را در نظر بگیرد.
این تصمیم کاملاً فردی است.
اگر دارو جواب ندهد چه میشود؟
اگر باوجود مصرف مناسب داروها، تشنجها همچنان ادامه داشته باشند، بیمار ممکن است برای بررسیهای تخصصیتر ارجاع شود.
روشهای درمانی دیگر در بیماران منتخب میتوانند شامل:
- جراحی صرع
- تحریک عصب یا مغز با دستگاههای خاص
- رژیم کتوژنیک تحت نظارت تخصصی
- روشهای دیگر درمانی
باشند.
جراحی برای تمام بیماران مناسب نیست و معمولاً فقط پس از ارزیابی دقیق مطرح میشود.
آیا صرع درمان قطعی دارد؟
این موضوع به نوع صرع بستگی دارد.
بعضی افراد با دارو سالها بدون تشنج زندگی میکنند و در برخی شرایط ممکن است بعداً با نظر پزشک دارو نیز قطع شود.
برخی کودکان نیز ممکن است با افزایش سن دیگر تشنج نداشته باشند.
در مقابل، بعضی انواع صرع نیاز به درمان طولانیمدت دارند.
بنابراین نمیتوان برای همه بیماران یک پیشبینی یکسان داشت.
هنگام تشنج چه کار کنیم؟
دانستن کمکهای اولیه تشنج بسیار مهم است.
اگر فرد دچار تشنج همراه با افتادن و حرکات شدید شد:
- آرامش خود را حفظ کنید.
- زمان شروع تشنج را ثبت کنید.
- اجسام خطرناک را از اطراف او دور کنید.
- اگر عینک دارد، آن را بردارید.
- جسم نرم و صافی زیر سر او قرار دهید.
- لباس تنگ اطراف گردن را شل کنید.
- در صورت امکان فرد را بهآرامی به پهلو قرار دهید.
- کنار او بمانید تا هوشیاری برگردد.
هنگام تشنج چه کارهایی نباید انجام دهیم؟
برخی اقدامات رایج نهتنها مفید نیستند، بلکه میتوانند خطرناک باشند.
هرگز:
- قاشق داخل دهان فرد نگذارید.
- انگشت خود را داخل دهان بیمار نبرید.
- تلاش نکنید زبان او را بیرون بکشید.
- چیزی بین دندانهای او قرار ندهید.
- دست و پای بیمار را محکم نگیرید.
- حرکات تشنج را متوقف نکنید.
- هنگام کاهش هوشیاری به او آب، غذا یا قرص ندهید.
این باور که فرد هنگام تشنج «زبانش را میبلعد» درست نیست.
قرار دادن اجسام داخل دهان میتواند باعث شکستن دندان، آسیب فک یا خفگی شود.
چه زمانی تشنج اورژانسی است؟
در بیشتر موارد تشنج کوتاه خودبهخود متوقف میشود، اما بعضی شرایط نیاز به کمک فوری پزشکی دارند.
با اورژانس تماس بگیرید اگر:
- تشنج بیش از 5 دقیقه طول کشیده است.
- حمله دوم بلافاصله بعد از حمله اول شروع شده است.
- فرد بعد از تشنج بهخوبی هوشیار نمیشود.
- تنفس بیمار مشکل دارد.
- فرد هنگام تشنج آسیب جدی دیده است.
- تشنج داخل آب رخ داده است.
- فرد برای اولین بار در زندگی تشنج کرده است.
- فرد باردار است.
- فرد مبتلا به دیابت بوده و هوشیاری خود را از دست داده است.
تشنج طولانی میتواند به یک وضعیت اورژانسی جدی تبدیل شود و نباید برای پایان یافتن خودبهخودی آن مدت زیادی منتظر ماند.
صرع در کودکان چه علائمی دارد؟
صرع در کودکان ممکن است متفاوت از چیزی باشد که والدین تصور میکنند.
علاوه بر تشنجهای حرکتی شدید، باید به مواردی مانند:
- خیره شدن مکرر
- قطع ناگهانی فعالیت برای چند ثانیه
- پلک زدن سریع
- حرکات تکراری
- افتادن بدون علت مشخص
- پرش ناگهانی دستها
- گیجیهای تکراری کوتاه
توجه کرد.
البته بسیاری از این علائم میتوانند علتهای دیگری داشته باشند و وجود آنها بهتنهایی تشخیص صرع نیست.
صرع در خواب چه علائمی دارد؟
برخی افراد بیشتر یا فقط هنگام خواب دچار تشنج میشوند.
نشانههای احتمالی میتوانند شامل:
- حرکات غیرعادی هنگام خواب
- سفت شدن ناگهانی بدن
- پرش شدید دست و پا
- بیدار شدن با گیجی
- درد عضلات صبحگاهی بدون علت
- گاز گرفتن زبان
- افتادن از تخت
- بههمریختگی غیرمعمول رختخواب
باشند.
با این حال حرکات طبیعی خواب و برخی اختلالات خواب نیز ممکن است شبیه تشنج باشند. تشخیص باید توسط پزشک انجام شود.
آیا فرد مبتلا به صرع میتواند زندگی عادی داشته باشد؟
در بسیاری از موارد بله.
با تشخیص درست و درمان مناسب، بسیاری از افراد مبتلا به صرع:
- تحصیل میکنند.
- شاغل هستند.
- ورزش میکنند.
- ازدواج میکنند.
- صاحب فرزند میشوند.
- زندگی مستقل دارند.
کنترل منظم بیماری، مصرف دقیق دارو و رعایت نکات ایمنی نقش مهمی در کیفیت زندگی دارند.
رانندگی و بیماری صرع
قوانین رانندگی برای افراد مبتلا به صرع در کشورهای مختلف متفاوت است.
معمولاً مدت زمانی که فرد بدون تشنج بوده و نظر پزشک در صدور یا ادامه مجوز رانندگی اهمیت دارد.
بیماری که تشنج کنترلنشده دارد نباید بدون توجه به قوانین و توصیه پزشک رانندگی کند؛ زیرا از دست دادن هوشیاری هنگام رانندگی میتواند برای خود فرد و دیگران بسیار خطرناک باشد.
افراد مبتلا به صرع چه نکات ایمنی را رعایت کنند؟
اگر تشنج هنوز کاملاً کنترل نشده است، رعایت چند نکته اهمیت زیادی دارد:
- هنگام شنا تنها نباشید.
- در حمامهای بسیار عمیق احتیاط کنید.
- روی ارتفاع بدون تجهیزات ایمنی کار نکنید.
- داروها را منظم مصرف کنید.
- خواب کافی داشته باشید.
- مصرف الکل را طبق توصیه پزشک محدود کنید.
- اطرافیان نزدیک را با کمکهای اولیه تشنج آشنا کنید.
- در صورت توصیه پزشک اطلاعات پزشکی بیماری را همراه داشته باشید.
هدف این توصیهها محدود کردن زندگی فرد نیست؛ بلکه کاهش خطر آسیب هنگام یک حمله احتمالی است.
آیا صرع روی حافظه و تمرکز اثر میگذارد؟
بعضی بیماران ممکن است مشکلاتی در حافظه، تمرکز یا سرعت پردازش اطلاعات تجربه کنند.
این مسئله میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی باشد:
- محل شروع تشنجها
- تعداد و شدت حملات
- بیماری زمینهای مغز
- برخی داروهای ضدتشنج
- اضطراب و افسردگی
- اختلال خواب
اگر مشکل حافظه یا تمرکز قابل توجه ایجاد شده است، بهتر است با پزشک مطرح شود؛ زیرا گاهی با تنظیم درمان میتوان وضعیت را بهتر کرد.
آیا صرع با بیماری روانی ارتباط دارد؟
صرع بیماری روانی نیست؛ بلکه یک اختلال عصبی است.
با این حال اضطراب و افسردگی در افراد مبتلا به صرع میتوانند بیشتر دیده شوند.
زندگی با بیماری مزمن، نگرانی از وقوع تشنج و برخی عوامل زیستی ممکن است در این موضوع نقش داشته باشند.
سلامت روان نیز باید بخشی از مراقبت کامل بیمار باشد.
باورهای غلط درباره بیماری صرع
صرع واگیردار است
غلط. صرع از فردی به فرد دیگر منتقل نمیشود.
همه بیماران هنگام تشنج کف دهان دارند
غلط. بسیاری از انواع تشنج هیچ شباهتی به این تصویر ندارند.
باید هنگام تشنج چیزی داخل دهان فرد گذاشت
غلط و خطرناک است.
افراد مبتلا به صرع نمیتوانند زندگی طبیعی داشته باشند
غلط. بسیاری از بیماران با درمان مناسب زندگی فعال و مستقلی دارند.
هر فردی که یک بار تشنج کند صرع دارد
غلط. تشنج میتواند دلایل موقتی متعددی داشته باشد.
چه زمانی برای علائم مشکوک به صرع به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر خودتان یا یکی از اعضای خانواده برای اولین بار دچار حملهای شبیه تشنج شدهاید، ارزیابی پزشکی ضروری است.
همچنین موارد زیر باید بررسی شوند:
- خیره شدنهای تکراری و غیرقابل توضیح
- از دست دادن موقت هوشیاری
- افتادنهای ناگهانی
- پرشهای تکراری عضلات
- گیجیهای کوتاه و مکرر
- حرکات غیرارادی همراه با اختلال هوشیاری
- تجربههای حسی عجیب و تکرارشونده
- تشنج هنگام خواب
- بازگشت تشنج باوجود مصرف دارو
تشخیص زودهنگام میتواند به انتخاب درمان مناسب و کاهش خطر آسیب کمک کند.
نتیجهگیری
در پاسخ به سؤال «بیماری صرع چیست و چه علائمی دارد؟» باید گفت صرع یک اختلال مغزی است که با استعداد بروز تشنجهای مکرر شناخته میشود. اما علائم تشنج بسیار متنوع هستند و همیشه به شکل افتادن روی زمین و لرزش شدید بدن ظاهر نمیشوند. خیره شدن، قطع کوتاه هوشیاری، حرکات غیرارادی، احساسات عجیب، سفت شدن عضلات یا گیجی موقت نیز میتوانند بخشی از یک تشنج باشند.
همچنین یک بار تشنج کردن الزاماً به معنی ابتلا به صرع نیست. پزشک برای تشخیص از شرح حال، معاینه عصبی و در صورت نیاز آزمایشهایی مانند EEG، MRI و آزمایش خون استفاده میکند.
بسیاری از افراد مبتلا به صرع با مصرف صحیح دارو میتوانند تشنجهای خود را بهخوبی کنترل کنند و زندگی فعال و طبیعی داشته باشند. در کنار درمان، آگاهی اطرافیان نیز اهمیت زیادی دارد. هنگام تشنج باید فرد را از آسیب محافظت کرد، چیزی داخل دهان او قرار نداد و مدت حمله را اندازه گرفت. اگر تشنج بیش از 5 دقیقه طول کشید، حملهها پشت سر هم تکرار شدند یا فرد برای اولین بار تشنج کرد، دریافت کمک فوری پزشکی ضروری است.
مقالات مرتبط
