زلزله یکی از حوادث طبیعی است که میتواند حوادث جانی و مالی فراوانی را به بار آورد. همه ما میبایست با افزایش دانش خود در زمینه آمادگیهای قبل، هنگام و بعد از زلزله از وقوع حوادث پیشگیری کنیم یا از شدت آنها بکاهیم. یادگیری کمک های اولیه پزشکی نیز میتواند در کاهش آسیبهای وارده بر سلامتی زلزله زدگان نقش زیادی داشته باشد. همراه کافه پزشکی باشید
آنچه در این پست کافه پزشکی خواهید دید
آمادگی قبل از وقوع زلزله
• عیوب سیمکشی ساختمان، نشت خطوط گاز و ترکیدگی لولههای آب و فاضلاب بررسی و رفع گردد. در صورت صلاحدید کارشناسان، دریچهای خودکار برای شیر اصلی گاز به منظور قطع جریان به هنگام لرزشهای قوی، نصب شود.
• اشیای بزرگ یا سنگین، قفسهها، آینهها و تابلوهای دیواری، لوسترها را در جای خود قرار دهید.
• اشیای شکستنی را در قفسههای پایین قرار دهید.
• بهتر است در هر اتاقی، محلهای امن (مثلاً زیر میز یا دیوار داخلی) به منظور پناه گیری مشخص شوند.
هنگام وقوع زلزله
• فوراً به نزدیک ترین محل امن از قبیل قرارگیری در چارچوبهای محکم در کنار دیوارهای داخلی ساختمان و یا زیر اشیایی نظیر میز پناه برده و تا اتمام لرزشها، از جای خود تکان نخورید. در صورت در دسترس نبودن مکان امن، بازوهای خود را روی سر و صورت قرار داده و در گوشهای از منزل پناه بگیرد.
• از اشیای شیشهای، لوسترها، پنجرهها، درهای خروجی و دیوارهای خارجی و هر چیزی که احتمال سقوط دارد، دوری کنید.
• به هیچ وجه از آسانسور استفاده نکنید.
• چنانچه در خودرو در حال حرکت هستید، هرچه سریعتر در مکانی امن به دور از ساختمانها، درختان، پلها و تیرکهای برق و تلفن توقف کرده و کماکان در داخل خودرو بماند.
بعد از زلزله
چنانچه در زیر آوار ماندید جا به جا نشوید. از روشن کردن کبریت خودداری کنید و دهان خود را با دستمال پارچهای بپوشانید. با هر وسیلهای که دم دست دارید به لوله یا دیوار ضربه بزنید تا پرسنل امدادی قادر به یافتن شما باشند. در صورت امکان از یکسوت استفاده کنید.
باید برای پس لرزهها آماده باشید. از نزدیک شدن به نواحی آسیب دیده خودداری کنید. مگر اینکه پلیس ، مأموران آتشنشانی یا سازمانهای امدادی به کمک نیاز داشته یا محل را امن اعلام کرده باشند.
اهمیت کمک های اولیه پزشکی به زلزله زدگان
هنگام وقوع حوادث طبیعی مانند زلزله ، ارائه به موقع کمک های اولیه پزشکی به زلزله زدگان و انجام مراقبتهای مناسب تا زمانی که افراد متخصص برسند، از اهمیت زیادی برخوردار است. ابتدا لازم است با تنفس عمیق خود را آرام کنید. سپس اقدامات زیر را انجام دهید:
بعد از وقوع زلزله برای کمک به زلزله زدگان لازم است صحنه حادثه را بررسی کنید. ببینید آیا امن است یا خیر؟ اگر صحنه ناامن بود از جای خود حرکت نکنید تا نیروی کمکی برسد در صورت امن بودن برای ارائه کمک های اولیه پزشکی به زلزله زدگان اقدام کنید.
در ابتدا زلزله زدگان را از نظر علائم حیاتی مانند نبض ، تنفس و ضربان قلب چک کنید. سپس برای ارائه کمک های اولیه پزشکی به زلزله زدگان موارد ذکر شده در ادامه مقاله را دنبال کنید.
در صورت خونریزی بعد از زلزله
برای کمک های اولیه پزشکی به زلزله زدگان در صورت وقوع خونریزی اقدامات زیر را انجام دهید:
• محل زخم را با فشار نگه دارید.
• تا زمان رسیدن کمک، فشار را بر روی زخم حفظ کنید.
• در خونریزیهای خطرناک حتماً با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت شکستگی بعد از زلزله
در صورتی که احساس کردید یکی از زلزله زدگان دچار شکستگی و آسیب استخوانی شده است اقدامات زیر را انجام دهید:
• از زلزله زدگان بخواهید که عضو شکسته را با دست یا بالش یا مقداری پارچه نگه دارند و مانع حرکت کردن آن شود.
• اگر محل شکستگی تغییر شکل داده است یا به شدت دردناک است به سرعت با اورژانس تماس بگیرید.
سوختگی بعد از زلزله
یکی از حوادث خطرناکی که میتواند برای زلزله زدگان اتفاق بیفتد، بروز سوختگی در اثر نشت گاز و آتشسوزی میباشد. لذا یکی از مهمترین کمک های اولیه پزشکی در این مواقع کمک به مصدومین سوختگی میباشد:
• محل سوختگی را حداقل ۱۰ دقیقه زیر آب سرد بگیرید تا خنک شود.
• اگر سوختگی شدید است و نیاز به کمک های اولیه پزشکی دارد، یک دستمال تمیز را به آرامی بر روی محل قرار دهید تا پاکیزگی محل سوختگی حفظ شود.
• در اسرع وقت اورژانس خبر کنید.
خفگی بعد از زلزله
یکی دیگر از اتفاقاتی که زلزله زدگان را تهدید میکند خفگی است. برای کمک های اولیه پزشکی در این مواقع اقدامات زیر را انجام دهید:
• پنج بار به پشت مصدوم ، ناحیه بین دو کتف، ضربه محکم بزنید. سپس پنج بار هم وی را فشار دهید.
• در مورد نوزاد کوچکتر از یکسال، باید در حالی که سر و گردن نوزاد را نگه داشتهاید، کودک را به نحوی نگه دارید که سرش از بدنش پایینتر باشد. سپس با ضربات آرام به پشت کودک و فشارهای آرام به سینه وی سعی در باز کردن مسیر تنفس وی کنید.
• در صورتی که نتوانستید جسم را خارج کنید، اورژانس خبر کنید.
سرگیجه /ضربه به سر بعد از زلزله
یکی از شایعترین خطراتی که زلزله زدگان با آن مواجه میشوند وارد شدن ضربه به سرشان است. وارد شدن ضربه به سر میتواند باعث بروز سرگیجه شود. برای کمک های اولیه پزشکی در این مواقع اقدامات زیر را انجام دهید:
• اگر مصدوم دچار گیجی یا احساس تهوع است و یا اگر ارتفاع مکانی از آن افتاده است بیش از دو برابر قد وی است، با اورژانس تماس بگیرید.
• از مصدوم بخواهید که استراحت کند و بر بروی محل آسیب کمپرس سر قرار دهد.
• مصدومی که سرگیجه دارد باید حتماً دست از فعالیت بردارد، استراحت کند و در صورت لزوم معاینه شود.
حمله قلبی بعد از زلزله
برخی از زلزله زدگان خصوصاً اگر سابقه بیماریهای قلبی داشته باشند، هنگام بروز حوادث طبیعی دچار حمله قلبی میشوند. برای کمک های اولیه پزشکی در این مواقع اقدامات زیر را انجام دهید:
• زلزله زدگان ممکن است درد مداوم یا گرفتگی شدید در ناحیه قفسه سینه احساس کنند و یا درد بدون دلیل در دست، گردن، پشت و یا شکم داشته باشند.
• در اولین فرصت ممکن با اورژانس تماس بگیرید.
• زلزله زدگان را در موقعیتی که راحت باشند، قرار دهید. برای مثال، نشسته یا تکیه داده به دیوار و به آنها آسپیرین دهید. این کار را فقط در صورتی انجام دهید که مصدوم هشیار است و میتواند قرص را بجود و ببلعد.
• سعی کنید تا رسیدن اورژانس مصدوم را آرام کنید.
تشنج بعد از زلزله
تشنج نیز گاهی بین زلزله زدگان دیده میشود. در صورت بروز این اختلال اقدامات زیر را برای کمک های اولیه پزشکی به آنها انجام دهید:
• مانع حرکت کردن فرد نشوید. فقط یک پتو در اطراف سر وی بگذارید تا ضربهای به سرش وارد نشود. پتو را زیر سر وی نگذارید زیرا ممکن است راه تنفس وی بسته شود. مانع تکان خوردن فرد بر اساس تشنج نشوید.
• در صورت نیاز با اورژانس تماس بگیرید.
بیهوشی به همراه تنفس
بسیاری از زلزله زدگان در اثر سقوط آوار و سایر ضرباتی که به آنها وارد میشود دچار بیهوشی میشوند. هنگام بیهوشی اگر متوجه نفس کشیدن مصدوم میشدید، اقدامات زیر را برای کمک های اولیه پزشکی به آنها انجام دهید:
• با بررسی بدن مصدوم برای ۱۰-۵ ثانیه از نفس کشیدن وی مطمئن شوید.
• فرد را به پهلو بخوابانید و نفس کشیدن وی را بررسی کنید.
• در این موقعیت با بیرون افتادن زبان مصدوم و خروج خون یا مواد دیگر از دهان، مانعی در سر راه تنفس مصدوم قرار دهید.
• در اولین فرصت با اورژانس تماس بگیرید.
بیهوشی بدون تنفس
برخی از زلزله زدگان دچار بیهوشی شدیدتری میشوند. به طوری که تنفس آنها شنیده نمیشود. بنابراین برای کمک های اولیه پزشکی به آنها اقدامات زیر را انجام دهید:
• سریعاً با اورژانس تماس بگیرید چون احتمالاً شما کار خاصی نمیتوانید در این زمینه انجام دهید.
• وقتی فرد نفس نمیکشد، یک دست خود را بر روی قفسه سینه وی و دست دیگر را بر روی دست خود قرار دهید و انگشتها را در هم گره کنید.
• فشارهای سریع و محکم با سرعت ۱۲۰-۱۰۰ فشار در دقیقه به سینه مصدوم وارد کنید تا تنفس دوباره وی شروع شود.
مسمومیت بعد از زلزله
یکی از مشکلات نادری که ممکن است در مواقع حوادث طبیعی چون زلزله با آنها مواجه شویم مسمومیت است. در صورت مشاهده مسمومیت در زلزله زدگان اقدامات زیر را انجام دهید:
• از مصدوم بپرسید که چه چیزی را کی و به چه میزان خورده است.
• در اولین فرصت ممکن با اورژانس تماس بگیرید.
• فرد را مجبور به بالا آوردن نکنید و نوشیدنی هم به وی ندهید. مگر آنکه مرکز اورژانس از شما خواسته باشد.