آزمایش خون : اندازه گیری آهن خون | کافه پزشکی

سنجش میزان آهن سرم با دو تست TIBC ) Total iron binding capacity ) و SI ) Serum iron ) انجام میشود. آهن موجود در مواد غذایی پس از خورده شدن از طریق مخاط روده جذب میگردد. در مخاط با پروتئینی بنام آپوفریتین كه توسط سلولهای اپی تلیال مخاط روده ساخته میشود ،تركیب گشته و مجموعه این دو ( فریتین ) دركبد ، طحال و مغز استخوان ذخیره میشود. همراه کافه پزشکی باشید


هموزیدرین شكل دیگر ذخیره آهن در بدن است . ساختمان پروتئینی فریتین ایجاب مینماید كه بدن راحت تر از آن استفاده نماید . لذا در موارد لزوم ابتدا فریتین و سپس از هموزیدرین ذخیره ای استفاده میشود. آهن در خون با پروتئین دیگری بنام ترانسفرین متصل یافته و انتقال مییابد. آهن بدن در تركیب میوگلوبین عضلات ، هموگلوبین گلبولهای سرخ ، آنزیمهای شركت كننده در سیكل تنفسی برای انتقال الكترون ( كاتالاز ، پراكسیداز وغیره ) شركت میكند.

كمبود آهن شایعترین علت آنمی میباشد. خونریزیهای مزمن نظیر خونریزی از سیستم دستگاه گوارش ویا دوره ماهانه در خانمها از علل اصل فقر آهن میباشد. در بیست درصد بیماران مبتلا به زخمهای مزمن دهانی ، كمبود آهن زمینه ساز زخمهای شبه آفتی و غیره است . از آنجائیكه از نظر بالینی ، آنمی ناشی از فقر آهن میتواند با سایر كم خونی ها اشتباه شود ، اقدام به اندازه گیری آهن سرم و TIBC میگردد. البته خود فریتین نیز قابل اندازه گیری است و بالا بودن آن بیانگر بالا بودن میزان ذخائر آهن بدن میباشد. كمتر از یك درصد از آهن بدن بصورت باند به ترانسفرین در خون وجود دارد. فقر آهن بر اساس مقدار آهن متصل شده به ترانسفرین در پلاسما ( SI ) و حداكثر میزان آهنی كه میتواند توسط ترانسفرین انتقال یابد ( TIBC ) مشخص میشود. نسبتی را كه از تقسیم ایندو بدست میآید ، برحسب درصد بیان میگردد كه به آن درصد اشباع گویند. قسمتی از ترانسفرین را كه با آهن تركیب نیافته ، اصطلاحا Latent iron binding capacity (LTBC) گویند. اندازه گیری آهن سرم به تنهایی بی مفهوم بوده و بایستی همراه با TIBC باشد. میزان هریك از شاخصهای فوق در حالت طبیعی عبارتست از :

SI = 50 – ۱۵۰ Microgram/dl

TIBC = 300 – ۴۰۰ Micro.g/dl

P.S ( Persentage Saturation ) = 20 – ۵۵ %

كاهش درص اشباع به كمتر از ۱۶ درصد ( درحالت طبیعی بیش از ۲۰ درصد است ) آنمی فقر آهن را مطرح مینماید . چگونكی تغییرات این تستها دربیماریها و كم خونی ها بعلل گوناگون در شكل زیر آمده است :

در شرایط حاملگی و كمبود آهن ، میزان آهن سرم پائین و TIBC زیادتر از حد نرمال است . در كم خونی هایی كه در رابطه با اختلالات مزمن ( آماس – عفونت – بدخیمم ) هستند ، میزان TIBC و SI هر دو پائین است . در این حالات ، ذخیره آهن در سیستم رتیكولوآندوتلیال بالاست ، اما نمیتواند مصرف شود. همچنین باندینگ آهن با ترانسفرین كاهش مییابد. MCH نیز شاخص خوبی برای بررسی كمبود آهن است . چنانچه میزان آن بیشتر از سی پیكوگرم باشد ، آنمی فقر آهن رد میشود، و اگر زیر ۲۷ پیكوگرم باشد ، آنمی فقر آهن مطرح است .

 آهن هم – آهنی است كه باند پورفیرین دارد . نظیر آهن موجوددر میوگلوبین و هموگلوبین ، بعبارتی دیگر ، هم كمپلكس آهن فرو و پروتوپورفیرین است. آهن غیر هم آهنی است كه باند پورفیرین ندارد. نظیر هموزیدرین و فریتین.

هم چنین بخوانید : 

آزمایش خون : شمارش گلبولهای سفید | کافه پزشکی

انواع آزمایش خون ؛ توضیحات و مقادیر استاندارد آنها | کافه پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هجده + دو =